Trẻ sơ sinh đi ngoài són nhiều lần trong ngày - Liệu có đáng lo?

“Trẻ sơ sinh đi ngoài són nhiều lần trong ngày” là tình trạng khiến rất nhiều cha mẹ lo lắng, đặc biệt khi bé liên tục rỉ phân trong tã, đi ít một nhưng nhiều lần hoặc phân lỏng kéo dài. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng là tiêu chảy hay bệnh lý đường ruột nguy hiểm. Hãy cùng BioAmicus tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây!

1. Trẻ sơ sinh đi ngoài són nhiều lần trong ngày là gì?

Đi ngoài són là tình trạng bé đi phân với lượng ít, rỉ ra nhiều lần trong ngày, thường dính tã liên tục. Một số trẻ có thể:

• Đi ngoài 6–10 lần/ngày
• Mỗi lần chỉ một ít phân
• Phân lỏng hoặc sệt
• Có cảm giác “rỉ phân” liên tục

Hiện tượng này thường gặp ở:

• Trẻ bú mẹ hoàn toàn
• Trẻ dưới 6 tháng tuổi
• Trẻ đang có rối loạn tiêu hóa chức năng

Nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh đi ngoài són nhiều lần

Hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện, trẻ bú mẹ hoàn toàn hoặc rối loạn phối hợp đi tiêu là những nguyên nhân thường gặp gây nên tình trạng đi ngoài són nhiều lần trong ngày ở trẻ sơ sinh:

Nguyên nhân trẻ sơ sinh đi ngoài són nhiều lần trong ngày

Hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện

Ở trẻ sơ sinh, nhu động ruột hoạt động chưa ổn định, khả năng phối hợp cơ hậu môn còn kém nên bé dễ đi ngoài són.

Nghiên cứu về rối loạn tiêu hóa chức năng ở trẻ nhỏ cho thấy đây là nhóm nguyên nhân rất phổ biến trong năm đầu đời.

Trẻ bú mẹ hoàn toàn

Sữa mẹ rất dễ tiêu hóa nên trẻ có thể đi ngoài sau mỗi cữ bú. Một số bé đi 8–12 lần/ngày nhưng vẫn hoàn toàn khỏe mạnh.

Infant Dyschezia (rối loạn phối hợp đi tiêu ở trẻ nhũ nhi)

Đây là tình trạng trẻ rặn đỏ mặt, khóc nhiều trước khi đi ngoài, đi phân mềm nhưng lượng ít

Theo Rome IV và NIH, infant dyschezia là tình trạng lành tính, thường tự cải thiện khi trẻ lớn hơn.

Táo bón nặng

Trẻ bị táo bón lâu ngày sẽ tạo thành khối phân cứng gây tắc nghẽn trong ruột. Khi đó phần phân lỏng mới hình thành không thoát ra ngoài được mà sẽ len lỏi qua các khối phân rắn, rỉ ra từng chút một.

Trẻ sơ sinh đi ngoài són nhiều lần trong ngày liệu có bất thường?

Trong nhiều trường hợp, đây có thể là hiện tượng sinh lý bình thường. Một nghiên cứu công bố trên PubMed năm 2023 cho thấy tần suất đi ngoài ở trẻ sơ sinh thay đổi đáng kể theo tuổi, đặc biệt trong những tuần đầu đời.

Trong nhiều trường hợp, trẻ đi ngoài són nhiều lần trong ngày là bình thường

Nhiều trẻ khỏe mạnh vẫn đi phân lỏng và đi ngoài rất nhiều lần mỗi ngày mà không phải bệnh lý.

Đặc biệt:

• Trẻ bú mẹ thường đi ngoài nhiều hơn trẻ bú sữa công thức
• Phân có thể vàng, lỏng, hoa cà hoa cải
• Bé vẫn bú tốt, tăng cân tốt và ngủ bình thường

Nếu bé vẫn:

• Tăng cân đều
• Không sốt
• Không mất nước
• Không quấy khóc nhiều

thì cha mẹ có thể tiếp tục theo dõi thêm.

Trẻ đi ngoài són bất thường nếu:

• Bé có dấu hiệu mất nước: Khô môi, ít tiểu, mắt trũng, bỏ bú
• Phân bất thường: Có máu, nhiều nhầy, mùi tanh nặng, phân xanh liên tục
• Trẻ sốt hoặc quấy khóc nhiều:  Một nghiên cứu trên PubMed cho thấy các dấu hiệu như: sốt, đau bụng, đi ngoài ban đêm, lượng phân quá nhiều, chậm tăng cân có liên quan nhiều hơn tới bệnh lý tiêu chảy thật sự thay vì hiện tượng phân lỏng sinh lý.
• Chậm tăng cân hoặc sụt cân: Đây là dấu hiệu đặc biệt quan trọng cần theo dõi. Theo nghiên cứu đăng trên PubMed, chậm tăng cân hoặc sụt cân là yếu tố giúp phân biệt tình trạng phân lỏng sinh lý với tiêu chảy bệnh lý ở trẻ nhũ nhi.

Phân biệt đi ngoài són sinh lý và tiêu chảy ở trẻ sơ sinh

Cha mẹ nên làm gì khi trẻ đi ngoài són nhiều lần?

Khi thấy trẻ đi ngoài són nhiều lần, mẹ hãy tiếp tục cho trẻ bú mẹ, theo dõi số lần đi ngoài và cân nặng của trẻ, tuyệt đối không tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy, đồng thời cần hạn chế kích thích hậu môn.

Tiếp tục cho bé bú mẹ

Sữa mẹ giúp cung cấp lợi khuẩn, bảo vệ đường ruột và hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột. Nghiên cứu cho thấy trẻ bú mẹ có nguy cơ táo bón thấp hơn và hệ tiêu hóa thích nghi tốt hơn trong giai đoạn đầu đời.

Hãy tiếp tục cho trẻ bú mẹ để vừa bổ sung lợi khuẩn, vừa bổ sung lượng nước cho trẻ.

Tiếp tục cho trẻ bú mẹ trong trường hợp trẻ đi són nhiều lần trong ngày

Theo dõi số lần đi ngoài và cân nặng

Để biết tình trạng của con và báo cáo với bác sĩ khi cần thiết, cha mẹ nên:

• Ghi lại số lần bé đi ngoài
• Quan sát màu sắc phân: Xem có màu gì bất thường, có lẫn máu trong phân hay không.
• Theo dõi cân nặng hàng tuần

Không tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy

Như đã phân tích ở trên, phần lớn các trường hợp đi ngoài són là hiện tượng sinh lý, không phải tiêu chảy. Do đó mẹ không nên tự ý cho bé uống thuốc cầm tiêu chảy.

Hạn chế kích thích hậu môn

Theo Rome IV, việc thường xuyên thụt hậu môn hoặc kích thích hậu môn có thể khiến trẻ phụ thuộc kích thích khi đi tiêu.

Bổ sung men vi sinh

Hệ vi sinh chưa hoàn thiện, thiếu hụt lợi khuẩn là một trong những nguyên nhân chính gây nên tình trạng đi ngoài són ở trẻ. Do đó bổ sung đa dạng lợi khuẩn, đặc biệt men đa chủng giúp nhanh chóng ổn định hệ vi sinh, từ đó hỗ trợ tiêu hóa trơn tru.

Bổ sung men vi sinh đã chủng cho trẻ để hạn chế tình trạng són phân

Một số câu hỏi thường gặp

Trẻ sơ sinh đi ngoài sau mỗi cữ bú có sao không?

Nếu bé vẫn bú tốt, tăng cân tốt, không có dấu hiệu mất nước thì việc bé đi ngoài sau mỗi cữ bú là bình thường, nhất là với các bé bú mẹ hoàn toàn.

Đi ngoài són kéo dài bao lâu thì cần đưa bé đi khám?

Nếu tình trạng đi ngoài són kéo dài từ 1-2 tuần kèm theo sốt, bỏ bú, chậm tăng cân hay dấu hiệu mất nước thì cha mẹ nên đưa bé đi khám chuyên khoa để xác định chính xác nguyên nhân.

“Trẻ sơ sinh đi ngoài són nhiều lần trong ngày” đa phần liên quan đến hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện và có thể là hiện tượng sinh lý bình thường. Tuy nhiên, cha mẹ cần đặc biệt chú ý nếu bé có sốt, mất nước, phân máu hoặc chậm tăng cân.

Việc theo dõi sát tình trạng bú, cân nặng và biểu hiện toàn thân sẽ giúp phân biệt giữa đi ngoài sinh lý và tiêu chảy bệnh lý, từ đó xử trí phù hợp và an toàn cho trẻ.