Giỏ hàng
Trẻ em Nhật Bản thông minh, kỷ luật, tự lập không phải do bẩm sinh mà là kết quả của sự giáo dục khoa học của cha mẹ thông thái. Hãy cùng BioAmicus khám phá 9 cách dạy con thông minh của người Nhật và cách áp dụng hiệu quả ngay trong bài viết dưới đây.

Cha mẹ Nhật thông thái quan niệm rằng: Sách là nguồn dinh dưỡng cho tâm hồn, cũng quan trọng như thức ăn nuôi cơ thể. Do đó, họ luôn dành thời gian đọc sách cho con nghe mỗi ngày, biến việc đọc sách trở thành một thói quen không thể thiếu của trẻ.
Ngay từ giai đoạn 0-6 tuổi, trẻ em Nhật đã được nuôi dưỡng tình yêu với sách vở thông qua sách tranh Ehon. Thay vì ép con học mặt chữ khô khan, cha mẹ Nhật chọn những cuốn sách nhiều hình ảnh, ít chữ và nội dung phù hợp với từng độ tuổi để con làm quen.
Việc duy trì thói quen này không chỉ giúp trẻ phát triển vốn từ vựng, khả năng ngôn ngữ vượt trội mà còn kích thích trí tưởng tượng phong phú - nền tảng quan trọng của trí thông minh sau này.
Người Nhật tin rằng thiên nhiên chính là lớp học vĩ đại nhất. Thay vì giữ con trong nhà với bốn bức tường hay dán mắt vào màn hình điện thoại, họ thường xuyên cho trẻ ra ngoài vui chơi, nghịch đất cát và quan sát thế giới xung quanh.
Trải nghiệm thực tế là cách học thú vị và giúp trẻ nhớ lâu nhất. Khi được trực tiếp chạm tay vào cỏ cây, lắng nghe tiếng chim hót hay lấm lem bùn đất, mọi giác quan của trẻ sẽ được đánh thức, từ đó kích thích các nơ-ron thần kinh não bộ liên kết mạnh mẽ hơn.
Song song với việc trải nghiệm, cha mẹ Nhật cũng chú trọng rèn luyện tư duy cho con. Khi trẻ thắc mắc "Tại sao?", họ không giải đáp ngay vấn đề mà thường hỏi ngược lại để con tự suy ngẫm: "Theo con thì tại sao lại thế nhỉ?".
Cách làm này khuyến khích trẻ tự tìm tòi lời giải, rèn luyện tư duy phản biện và khả năng giải quyết vấn đề thay vì thụ động chờ đợi đáp án có sẵn từ người lớn.
Ngay từ khi còn rất nhỏ, trẻ đã được cha mẹ rèn giũa theo nguyên tắc: "Việc của mình tự mình làm". Từ việc tự xúc ăn, tự mặc quần áo đến tự xách đồ dùng cá nhân, cha mẹ Nhật luôn để con tự xoay sở trong khả năng.
Điều này đòi hỏi sự kiên nhẫn rất lớn từ phía phụ huynh. Dù trẻ làm có mất thời gian, thao tác còn lóng ngóng hay kết quả chưa tốt, cha mẹ vẫn kiên nhẫn chờ con làm xong.
Họ chấp nhận sự bừa bộn ban đầu và để con lặp đi lặp lại nhiều lần nhằm giúp kỹ năng của trẻ dần cải thiện. Tuyệt đối không vì sốt ruột hay sợ bẩn mà làm hộ cho nhanh. Chính sự tin tưởng và "trao quyền" này giúp trẻ hình thành ý thức trách nhiệm và sự tự tin vào bản thân ngay từ bé.
Nguyên tắc kỷ luật của cha mẹ Nhật là: Nghiêm khắc nhưng tuyệt đối nói không với bạo lực.
Cha mẹ Nhật hiểu rằng việc quát tháo ầm ĩ hay sử dụng đòn roi chỉ khiến trẻ hoảng sợ, nảy sinh tâm lý chống đối hoặc tự ti, chứ không làm trẻ thực sự hiểu vấn đề. Mục đích của kỷ luật là để con nhận ra lỗi sai và sửa đổi, chứ không phải để trút giận.
Do đó, khi con phạm lỗi, thay vì đánh mắng, họ thường sử dụng giọng điệu nghiêm nghị, thấp giọng và nhìn thẳng vào mắt trẻ. Sau đó, cha mẹ sẽ giải thích ngắn gọn lỗi sai và lý do tại sao hành động đó không được chấp nhận.
Sự điềm tĩnh nhưng kiên quyết này giúp trẻ "tâm phục khẩu phục", học được bài học về giới hạn và quy tắc ứng xử mà không bị tổn thương tâm lý.
Bên cạnh tri thức, bài học về sự tôn trọng và cư xử văn minh luôn là ưu tiên hàng đầu của cha mẹ Nhật.
Trẻ em Nhật được dạy dỗ kỹ lưỡng về văn hóa ứng xử từ những điều nhỏ nhất: luôn biết nói "cảm ơn", "xin lỗi" một cách chân thành, biết xếp hàng chờ đợi đến lượt và đặc biệt là nguyên tắc không làm phiền người khác ở nơi công cộng.
Bằng cách dạy con biết quan sát, lắng nghe và đặt mình vào vị trí của người khác, cha mẹ giúp trẻ nuôi dưỡng trí tuệ cảm xúc (EQ). Đây chính là chìa khóa vàng giúp trẻ dễ dàng hòa nhập, xây dựng các mối quan hệ tốt đẹp và thành công bền vững trong tương lai.
Người xưa có câu: "Một trí tuệ minh mẫn chỉ nằm trong một cơ thể tráng kiện". Vì vậy, song song với việc giáo dục tri thức, người Nhật rất coi trọng chế độ dinh dưỡng và việc rèn luyện thể chất cho trẻ.
Bữa ăn của trẻ em Nhật luôn đa dạng thực phẩm và giàu dinh dưỡng. Đặc biệt, trong thực đơn hàng ngày, họ ưu tiên cho con ăn nhiều các loại cá biển để bổ sung Omega-3 (dưỡng chất vàng cho não bộ và thị lực) và các thực phẩm lên men như tương miso, natto,... để bổ sung lợi khuẩn tự nhiên.
Nhờ chế độ ăn uống khoa học này, trẻ em Nhật thường có hệ tiêu hóa khỏe mạnh và sức đề kháng tốt. Đây là nền tảng cốt lõi giúp trẻ phát triển tối ưu cả về thể chất lẫn trí tuệ.
Khi có đủ sức khỏe, con sẽ luôn tràn đầy năng lượng để hăng say khám phá thế giới, vui chơi và học tập hiệu quả mỗi ngày.
Lời khen giống như "liều thuốc tinh thần" giúp trẻ tự tin hơn, nhưng nếu dùng sai cách có thể gây phản tác dụng.
Cách khen ngợi con của người Nhật rất tinh tế, họ hạn chế những lời khen chung chung về tố chất như "Con thông minh quá" hay "Con của mẹ đúng là thiên tài". Bởi lẽ, điều này dễ khiến trẻ nảy sinh tâm lý tự mãn, hoặc ngược lại là cảm thấy áp lực nặng nề, sợ thất bại sẽ làm cha mẹ thất vọng.
Thay vào đó, ba mẹ Nhật luôn trân trọng và khen ngợi quá trình, ghi nhận từng nỗ lực nhỏ cụ thể của con. Ví dụ, thay vì chỉ nói "Tranh con vẽ đẹp quá", họ sẽ quan sát kỹ và nói: "Mẹ thấy con đã tô màu rất cẩn thận, không bị lem ra ngoài tí nào!" hoặc "Con đã chịu khó ngồi xếp xong mô hình này, thật đáng khen!".
Cách khen ngợi tập trung vào sự cố gắng giúp trẻ hiểu rằng sự nỗ lực mới là thước đo giá trị. Nhờ đó, con sẽ luôn giữ được động lực phấn đấu, không ngại khó khăn và dám thử thách bản thân để ngày càng tiến bộ hơn.
Mỗi đứa trẻ sinh ra là một cá thể độc lập với tính cách và năng khiếu riêng biệt. Cha mẹ Nhật rất cẩn trọng trong lời nói, họ tuyệt đối không quy chụp hay "dán nhãn" tiêu cực lên con cái.
Khi con mắc lỗi, họ chỉ nhận xét về hành vi cụ thể lúc đó chứ không đánh đồng vào tính cách của trẻ. Ví dụ: Thay vì mắng "Con hư quá" hay "Sao con hậu đậu thế", họ sẽ nói "Việc con ném đồ chơi là không tốt" hay "Lần sau con nhớ cầm cốc cẩn thận hơn nhé". Việc tránh quy chụp giúp trẻ không bị tự ti hay nảy sinh tâm lý phản kháng.
Đồng thời, cha mẹ cũng không áp đặt con phải nghe theo sở thích, mong muốn của người lớn. Họ không bắt ép con phải học đàn, học vẽ chỉ để viết tiếp ước mơ dang dở của bố mẹ. Thay vào đó, phụ huynh Nhật chọn cách quan sát, thấu hiểu để con được tự do phát triển đúng với sở trường và đam mê của chính mình.
Con cái chính là tấm gương phản chiếu của cha mẹ. Mọi lời giáo điều sẽ trở nên vô nghĩa nếu cha mẹ nói một đằng, làm một nẻo. Trẻ con học qua sự bắt chước nhanh hơn bất cứ bài giảng nào.
Muốn con chăm đọc sách, cha mẹ phải buông điện thoại xuống. Muốn con lễ phép, cha mẹ phải biết chào hỏi, cảm ơn ông bà trước tiên. Do đó, cha mẹ Nhật luôn ý thức làm gương cho con trong từng hành động nhỏ nhất hàng ngày.
Không giữ khoảng cách quyền uy, phụ huynh Nhật linh hoạt thay đổi vai trò: Vừa là cha mẹ, vừa là người thầy, cũng vừa là người bạn đồng hành cùng con trong mọi việc. Chính sự gần gũi, sát cánh này giúp trẻ luôn cảm thấy an toàn, được thấu hiểu và sẵn sàng chia sẻ mọi điều với cha mẹ.
Trên đây là 9 cách dạy con thông minh của người Nhật ba mẹ có thể tham khảo áp dụng. Nuôi dạy con là hành trình "mưa dầm thấm lâu", không thể ngày một ngày hai là thấy ngay kết quả. Ba mẹ hãy luôn lắng nghe, thấu hiểu và kiên nhẫn đồng hành cùng con khôn lớn mỗi ngày.
Nếu mẹ cần tư vấn thêm về các giải pháp chăm sóc sức khỏe khoa học cho con yêu, đừng ngần ngại liên hệ ngay với BioAmicus qua hotline 1900 636 985 để được hỗ trợ.