Trẻ tăng động có thông minh không, có thể đi học được không?

Mục lục

Nhiều ba mẹ lo lắng trẻ tăng động giảm chú ý sẽ kém thông minh hoặc khó theo kịp việc học. Vậy trẻ tăng động có thông minh không, có thể đi học như trẻ bình thường hay không? Bài viết dưới đây sẽ giúp ba mẹ hiểu đúng về trí tuệ của trẻ ADHD và cách hỗ trợ con phát triển tối đa tiềm năng.

Trẻ tăng động có thông minh không?

1. Trẻ tăng động có thông minh không?

Các nghiên cứu hiện nay cho thấy không có mối liên hệ trực tiếp giữa rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) và chỉ số IQ của trẻ. Nói cách khác, việc mắc ADHD không phản ánh mức độ thông minh hay năng lực trí tuệ của trẻ.

Tương tự như trẻ bình thường, trẻ tăng động có thể có chỉ số IQ cao, trung bình hoặc thấp, tùy thuộc vào nhiều yếu tố như: di truyền, môi trường sống, cách giáo dục, điều kiện chăm sóc sức khỏe và dinh dưỡng,... 

2. Trẻ tăng động có đi học được không?

Trẻ mắc rối loạn tăng động giảm chú ý vẫn có thể đi học và theo học chương trình phổ thông như trẻ bình thường. Tuy nhiên, khả năng học tập và thích nghi với môi trường trường lớp phụ thuộc vào mức độ triệu chứng, rối loạn đi kèm và mức độ hỗ trợ từ gia đình, nhà trường.

2.1. Khó khăn thường gặp ở trẻ tăng động khi đi học

Mặc dù có thể sở hữu trí thông minh không thua kém trẻ bình thường, trẻ ADHD thường gặp trở ngại trong học tập do đặc điểm hành vi và nhận thức đặc thù của rối loạn này.

Mức độ trở ngại cũng phụ thuộc vào mức độ triệu chứng hay rối loạn mà trẻ gặp phải, càng có nhiều triệu chứng, trẻ học tập càng khó khăn.

Triệu chứng tăng động và bốc đồng

  • Khó ngồi yên nghe giảng, hay cựa quậy, đứng lên đi lại tự do.
  • Thường xuyên làm việc riêng, vi phạm nội quy lớp học.
  • Khó kiểm soát hành vi, dễ phản ứng không suy nghĩ.
  • Hay nói leo, ngắt lời bạn phát biểu, lời giảng của giáo viên.

Triệu chứng giảm chú ý

  • Dễ bị phân tâm bởi tiếng ồn và kích thích xung quanh.
  • Khó tập trung nghe giảng, làm bài kiểm tra.
  • Làm bài không cẩn thận, hay mắc các lỗi sai cơ bản.
  • Khó hoàn thành nhiệm vụ được giao đúng thời hạn.
  • Gặp khó khăn khi làm việc nhóm.
  • Hay quên (quên dụng cụ học tập, quên làm bài tập, quên mất yêu cầu của giáo viên,...).

Rối loạn học tập đi kèm

Các nghiên cứu cho thấy khoảng 20 - 60% trẻ ADHD cũng mắc các rối loạn học tập kèm theo, gây ảnh hưởng đáng kể đến kết quả học tập nếu không được phát hiện và hỗ trợ sớm. Trong đó, hai dạng phổ biến nhất là:

  • Chứng khó đọc (dyslexia).
  • Chứng khó tính toán (dyscalculia).

2.2. Lựa chọn môi trường học tập phù hợp

Việc lựa chọn môi trường học tập cần dựa trên mức độ triệu chứng và khả năng thích nghi cá nhân của trẻ:

  • Trường hợp nhẹ đến trung bình: Trẻ thường có thể theo học chương trình phổ thông nếu được can thiệp cải thiện hành vi từ sớm, đồng thời trong quá trình đi học, trẻ cần được sự quan tâm, phối hợp hỗ của cả gia đình, nhà trường, thầy cô và bạn bè.
  • Trường hợp nặng hoặc có rối loạn học tập kèm theo: Trẻ có thể cần được giáo dục hòa nhập hoặc theo học chương trình cá nhân hóa (IEP) trong giai đoạn đầu để tạo nền tảng, sau đó mới từng bước hòa nhập chương trình chung.

2.3. Tầm quan trọng của can thiệp sớm

Trẻ tăng động nên được sàng lọc và can thiệp sớm trước tuổi đi học để giúp trẻ trang bị các kỹ năng xã hội, kỹ năng tự phục vụ và khả năng kiểm soát cảm xúc để không bị "sốc" khi bước vào lớp 1.

Khi trẻ đến trường, sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường đóng vai trò then chốt trong việc điều chỉnh phương pháp dạy học, hỗ trợ hành vi và giúp trẻ phát huy tối đa tiềm năng trí tuệ.

3. Cách phát triển trí não cho trẻ tăng động giảm chú ý

Để giúp trẻ tăng động phát huy tối đa trí thông minh vốn có và sẵn sàng cho hành trình học tập, tiếp thu tri thức, ba mẹ cần tác động đa chiều từ giáo dục hành vi đến chế độ dinh dưỡng nuôi dưỡng não bộ.

3.1. Tương tác với con đúng cách

Gia đình là trường học đầu tiên và cha mẹ chính là người thầy lớn nhất của trẻ. Cách cha mẹ giao tiếp quyết định việc trẻ có tiếp thu và nghe lời hay không. Khi tương tác với trẻ, ba mẹ hãy áp dụng 4 nguyên tắc sau:

  • Chia nhỏ nhiệm vụ: Não bộ trẻ ADHD thường gặp khó khăn trong việc sắp xếp trình tự hay thực hiện mệnh lệnh phức tạp. Vì vậy, khi giao việc, ba mẹ hãy làm theo nguyên tắc “một việc một lúc" để trẻ dễ dàng hoàn thành nhiệm vụ. Đừng nói: "Con lên phòng dọn dẹp đồ chơi rồi đi tắm đi". Hãy nói từng bước: "Con nhặt hết đồ chơi vào rổ đi", sau đó khi trẻ làm xong mới nói "Giờ con hãy lấy quần áo đi tắm".
  • Khen ngợi việc cụ thể: Hãy "bắt" lấy những khoảnh khắc con làm tốt để khen ngay. Đừng khen chung chung "Giỏi lắm". Hãy nói: "Mẹ rất vui vì con đã tự giác cất giày lên kệ". Lời khen cụ thể giúp trẻ hiểu hành vi nào là đúng đắn để lặp lại lần sau.
  • Giao tiếp mắt chạm mắt: Trẻ tăng động giảm chú ý đôi khi thường nghe vào tai nọ ra tai kia. Khi cần truyền đạt thông tin gì đó, ba mẹ hãy đặt tay lên vai con, yêu cầu con nhìn vào mắt mình. Sau khi nói xong, hãy hỏi lại: "Con nhắc lại xem mẹ vừa dặn gì nào?" để chắc chắn trẻ đã ghi nhớ.

3.2. Trò chơi “tập thể dục” não

Không phải những giờ học kéo dài hàng tiếng đồng hồ, việc “chơi mà học” qua các trò chơi mới là cách tốt nhất giúp trẻ tăng động giảm chú ý cải thiện khả năng tập trung, ghi nhớ và tư duy một cách tự nhiên.

  • Trò chơi lắp ráp, xếp hình:
    • Lợi ích: Kích thích tư duy không gian, logic và đặc biệt là rèn luyện tính kiên nhẫn.
    • Cách chơi: Bắt đầu từ những bộ ít mảnh ghép, yêu cầu trẻ hoàn thành theo mẫu. Việc nhìn thấy thành quả cụ thể giúp trẻ có động lực ngồi yên lâu hơn.
  • Trò chơi "tìm điểm khác biệt" hoặc "mê cung":
    • Lợi ích: Rèn luyện sự chú ý đến từng chi tiết nhỏ - điểm yếu lớn nhất của trẻ tăng động.
    • Cách chơi: Cùng con thi xem ai tìm ra điểm khác nhau nhanh hơn trong hai bức tranh, hoặc ai tìm đường ra khỏi mê cung trước.
  • Trò chơi ghi nhớ:
    • Lợi ích: Cải thiện trí nhớ ngắn hạn (working memory) - nơi lưu trữ thông tin để xử lý công việc.
    • Cách chơi: Dùng bộ thẻ bài úp ngược, yêu cầu trẻ lật từng đôi giống nhau. Hoặc bày 5-10 đồ vật lên bàn, cho trẻ nhìn 10 giây rồi che lại và đố trẻ kể tên các vật đó.
  • Trò chơi kiểm soát xung động (Trò chơi đóng băng):
    • Lợi ích: Giúp trẻ học cách lắng nghe mệnh lệnh và kiềm chế hành động bộc phát.
    • Cách chơi: Bật nhạc cho trẻ nhảy, khi nhạc tắt trẻ phải đứng im như tượng (đóng băng). Ai cử động sẽ thua.

3.3. Bổ sung dinh dưỡng cho não bộ

Chế độ ăn đóng vai trò nền tảng trong việc nuôi dưỡng và hoàn thiện chức năng não ở trẻ. Ba mẹ cần xây dựng khẩu phần ăn đa dạng, cân đối các nhóm chất như chất đạm, chất béo, tinh bột, vitamin, khoáng chất và chất xơ để đáp ứng đầy đủ nhu cầu phát triển của trẻ.

Trong đó, axit eicosapentaenoic (EPA) và axit docosahexaenoic (DHA) là 2 axit béo omega-3 có nồng độ cao trong não, đóng vai trò quan trọng với chức năng thần kinh. Nhiều nghiên cứu cho thấy trẻ mắc ADHD thường có nồng độ omega-3 trong máu thấp hơn so với trẻ phát triển bình thường.

Việc bổ sung đầy đủ omega-3 giúp cải thiện khả năng dẫn truyền tín hiệu giữa các tế bào thần kinh, từ đó hỗ trợ tăng cường trí nhớ, nâng cao khả năng tập trung và góp phần giảm tình trạng hiếu động quá mức.

Ba mẹ có thể bổ sung DHA và EPA thông qua các thực phẩm giàu như cá béo (cá hồi, cá thu,...), lòng đỏ trứng, các loại hạt (óc chó, hạnh nhân),... hoặc sử dụng sản phẩm bổ sung phù hợp theo hướng dẫn của bác sĩ.

Một lựa chọn ba mẹ có thể tham khảo là sản phẩm BioAmicus Omega-3 DHA/EPA không tanh tới từ Canada, với thành phần dầu cá tinh khiết, vị ngon dễ uống sẽ giúp bé dễ dàng hợp tác bổ sung đều đặn mỗi ngày:

dha bioamicus
DHA BioAmicus Omega-3 - Dầu cá tinh khiết, không tanh
385.000đ

*Sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.

Song song với việc bổ sung dưỡng chất có lợi, ba mẹ cũng nên hạn chế cho trẻ tiêu thụ nhiều bánh kẹo ngọt, nước ngọt có ga và thực phẩm chứa phẩm màu nhân tạo, vì những thành phần này có thể làm tăng mức độ kích động và ảnh hưởng tiêu cực đến hành vi của trẻ.

Hy vọng bài viết trên đây đã giúp ba mẹ giải đáp được câu hỏi “Trẻ tăng động có thông minh không?”. Nếu còn thắc mắc gì thêm, ba mẹ có thể liên hệ hotline 1900 636 985 hoặc truy cập website BioAmicus để được hỗ trợ.



Bài viết liên quan

Gọi ngay