Prebiotic có trong thực phẩm nào? 10 Thực phẩm giàu prebiotic

Mục lục

Prebiotic là “thức ăn” của lợi khuẩn đường ruột, giúp trẻ tiêu hóa tốt hơn và tăng cường miễn dịch một cách tự nhiên. Vậy prebiotic có trong thực phẩm nào? Bài viết dưới đây sẽ giúp ba mẹ nhận diện những nguồn prebiotic quen thuộc, dễ bổ sung vào khẩu phần ăn hằng ngày của trẻ.

Prebiotic có trong thực phẩm nào?

1. Prebiotic là gì?

Dựa trên khái niệm prebiotic được đề xuất lần đầu vào năm 1995 bởi hai nhà khoa học Glenn Gibson và Marcel Roberfroid, cùng với định nghĩa được cập nhật bởi Hiệp hội Khoa học Quốc tế về Probiotics và Prebiotics (ISAPP), ba mẹ có thể hiểu đơn giản rằng:

Prebiotic là những thành phần trong thực phẩm không bị cơ thể tiêu hóa hay hấp thu ở ruột non. Khi đi xuống ruột già, chúng sẽ trở thành nguồn “thức ăn” cho các vi khuẩn đường ruột, đặc biệt là lợi khuẩn. Tại đây, lợi khuẩn lên men prebiotic, từ đó giúp nuôi dưỡng và duy trì sự cân bằng của hệ vi sinh đường tiêu hóa, góp phần mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.

Các loại prebiotic phổ biến thường gặp nhất bao gồm:

  • HMOs (Human Milk Oligosaccharides): HMOs trong sữa mẹ là loại prebiotic "cao cấp" nhất, có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc thiết lập hệ miễn dịch đầu đời cho trẻ sơ sinh.
  • Fructooligosaccharides (FOS): FOS có vị ngọt nhẹ giống đường nhưng không sinh năng lượng, hỗ trợ tăng sinh lợi khuẩn Bifidobacterium và Lactobacillus.
  • Galactooligosaccharides (GOS): Có nguồn gốc từ động vật (sữa bò, dê) HMOs trong sữa mẹ.
  • Pectin: Một loại prebiotic cấu trúc phức tạp có nhiều trong vỏ táo, cam, quýt. Pectin tạo lớp gel bảo vệ niêm mạc ruột rất tốt.
  • Beta-glucan: Tìm thấy trong yến mạch, lúa mạch và nấm. Beta-glucan nổi tiếng với khả năng kích thích hệ miễn dịch trực tiếp.
  • Inulin: Đây là loại chất xơ tự nhiên được tìm thấy nhiều nhất trong thực vật. Inulin có cấu trúc chuỗi dài, lên men chậm ở ruột già, giúp làm mềm phân rất tốt cho trẻ táo bón.
  • Tinh bột kháng: Một dạng tinh bột không bị phân hủy thành đường mà hoạt động giống như chất xơ hòa tan, giúp nuôi dưỡng tế bào niêm mạc ruột.

2. Prebiotics có tác dụng gì với sức khỏe?

Prebiotic mang đến rất nhiều lợi ích cho sức khỏe của trẻ thông qua cơ chế nuôi dưỡng hệ vi sinh vật đường ruột, tăng cường số lượng lợi khuẩn Bifidobacterium và Lactobacillus.

2.1. Hỗ trợ cải thiện táo bón

Đây là lợi ích rõ rệt nhất mà mẹ có thể quan sát được. Khi đi vào ruột già, prebiotic (đặc biệt là Inulin và FOS) hút nước và trương nở, giúp:

  • Làm mềm phân: Giảm tình trạng phân khô cứng gây đau rát cho bé.
  • Tăng khối lượng phân: Kích thích nhu động ruột hoạt động trơn tru, tạo phản xạ đi tiêu tự nhiên.
  • Ổn định hệ vi sinh: Giúp cân bằng lại đường ruột sau khi bé dùng kháng sinh hoặc bị rối loạn tiêu hóa.

2.2. Tăng cường hấp thu canxi

Nghiên cứu chỉ ra rằng bổ sung với liều lượng từ 5-20g inulin và FOS làm tăng đáng kể khả năng hấp thu canxi của cơ thể.

Quá trình lợi khuẩn lên men prebiotic sẽ tạo ra môi trường axit nhẹ lý tưởng giúp hòa tan các khoáng chất khó hấp thu như canxi, magie, sắt, kẽm,... Nhờ đó, cơ thể bé hấp thụ được tối đa dinh dưỡng từ thức ăn, hỗ trợ trẻ phát triển chiều cao và xương chắc khỏe hơn.

Nghiên cứu cho thấy bổ sung prebiotic giúp hỗ trợ quá trình khoáng hóa xương, làm tăng mật độ xương, giúp xương chắc khỏe, chống mài mòn xương, giảm nguy cơ gãy xương.

2.3. Củng cố hệ miễn dịch đường ruột

70 - 80% tế bào miễn dịch nằm tại đường ruột. Prebiotic là thức ăn nuôi dưỡng các lợi khuẩn (như BifidobacteriaLactobacillus).

Khi đội quân lợi khuẩn này hùng hậu, chúng sẽ tạo ra một hàng rào bảo vệ vững chắc, ngăn chặn vi khuẩn có hại tấn công niêm mạc ruột. Điều này giúp bé tăng sức đề kháng tự nhiên, giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng và hô hấp.

Quá trình lên men prebiotic bởi hệ vi sinh vật đường ruột tạo ra các axit béo chuỗi ngắn (SCFAs) bao gồm axit lactic, axit butyric và axit propionic. Những sản phẩm này mang lại nhất nhiều lợi ích không chỉ đến đường tiêu hóa mà còn đến các cơ quan khác và sức khỏe tổng thể.

2.4. Lợi ích khác

Ngoài ra, nhờ giúp nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột, prebiotic còn mang lại rất nhiều lợi ích khác cho sức khỏe như:

  • Hỗ trợ điều trị bệnh crohn, hội chứng ruột kích thích, viêm ruột,...
  • Hỗ trợ phòng ngừa béo phì, ung thư đại trực tràng, tiểu đường, tim mạch và các bệnh dị ứng,...
  • Cải thiện sức khỏe hệ thần kinh

3. Prebiotic có trong thực phẩm nào?

Prebiotic hiện diện tự nhiên trong nhiều loại thực phẩm quen thuộc hằng ngày. Việc bổ sung đúng và đủ các thực phẩm giàu prebiotic giúp nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột, từ đó hỗ trợ tiêu hóa và tăng cường miễn dịch cho trẻ một cách bền vững.

3.1. Sữa mẹ

Sữa mẹ được xem là nguồn prebiotic tự nhiên hoàn hảo nhất cho trẻ sơ sinh, đặc biệt nhờ hàm lượng HMOs (Human Milk Oligosaccharides) dồi dào.

Trung bình, 1 lít sữa non của mẹ có thể chứa khoảng 20-25g HMOs, trong khi sữa mẹ trưởng thành vẫn cung cấp khoảng 5-20g HMOs mỗi lít.

Những prebiotic đặc biệt này giúp nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột, đồng thời ức chế vi khuẩn gây hại, góp phần hình thành hệ miễn dịch khỏe mạnh ngay từ những năm tháng đầu đời.

3.2. Măng tây

Măng tây là một trong những loại rau giàu inulin tự nhiên, với khoảng 2-3g inulin trong mỗi 100g. Bên cạnh vai trò nuôi lợi khuẩn, măng tây còn cung cấp folate (vitamin B9) và vitamin K - hai vi chất quan trọng cho sự phát triển trí não và hệ xương của trẻ.

Để bé dễ ăn, mẹ nên tước bỏ phần vỏ xơ già, chỉ sử dụng phần ngọn non mềm. Món súp kem măng tây là lựa chọn phù hợp: măng tây được luộc chín, xay nhuyễn rồi nấu cùng khoai tây và một lượng nhỏ kem tươi.

Vị béo nhẹ giúp giảm mùi nồng đặc trưng, khiến món ăn trở nên dễ chịu hơn với trẻ nhỏ.

3.3. Rong biển

Rong biển chứa nhiều polysaccharides – các hợp chất có khả năng nuôi dưỡng lợi khuẩn và hạn chế sự bám dính của vi khuẩn xấu lên niêm mạc ruột. Đây là nhóm prebiotic tự nhiên thường bị bỏ qua nhưng lại mang lại lợi ích rõ rệt cho hệ tiêu hóa.

Mẹ có thể chế biến rong biển thành canh rong biển nấu đậu hũ non, hoặc dùng rong biển nướng vụn rắc vào cơm, cuộn cơm nắm để thay đổi khẩu vị cho bé.

3.4. Tỏi và hành

Dù có mùi hăng nồng, tỏi và hành tây lại là những thực phẩm chứa hàm lượng inulin và FOS rất cao, có thể chiếm tới khoảng 17% trọng lượng. Các hợp chất này giúp nuôi lợi khuẩn và hỗ trợ miễn dịch đường ruột hiệu quả.

Với trẻ nhỏ, mẹ nên băm thật nhỏ hoặc xay nhuyễn, sau đó phi thơm hoặc nấu chín kỹ trong cháo, súp. Quá trình đun nấu sẽ làm giảm mùi hăng, chuyển hóa vị cay nồng thành vị ngọt tự nhiên mà vẫn giữ được phần lớn chất xơ có lợi.

3.5. Yến mạch và lúa mạch

Yến mạch và lúa mạch là hai nguồn thực phẩm giàu beta-glucan, một dạng prebiotic đã được nghiên cứu rộng rãi với vai trò hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột và miễn dịch.

Việc bổ sung các loại ngũ cốc này vào khẩu phần ăn giúp tăng cường sức khỏe tiêu hóa và cung cấp năng lượng ổn định cho trẻ.

3.6. Mật ong

Mật ong tự nhiên chứa một lượng nhỏ oligosaccharides có khả năng hoạt động như prebiotic, hỗ trợ nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột. Tuy nhiên, mật ong chỉ phù hợp với trẻ trên 1 tuổi để đảm bảo an toàn thực phẩm.

3.7. Chuối

Chuối là loại trái cây cung cấp prebiotic tự nhiên cho trẻ, với thành phần thay đổi tùy theo mức độ chín. Chuối chín chứa inulin, lại có kết cấu mềm, vị ngọt rất phù hợp cho trẻ trong giai đoạn tập ăn dặm.

Chuối xanh chứa nhiều tinh bột kháng, với trẻ lớn hơn, ba mẹ có thể thêm món cá hấp/kho với chuối xanh vào thực đơn cho trẻ. Chuối xanh khi được chế biến chín kỹ cũng có kết cấu mềm, hương vị thơm bùi, dễ ăn, được nhiều trẻ yêu thích.

3.8. Cà chua

Cà chua chứa inulin và pectin, dù hàm lượng không quá cao nhưng lại có lợi thế là dễ ăn và có thể sử dụng thường xuyên. Việc bổ sung cà chua đều đặn giúp hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột theo cách nhẹ nhàng, phù hợp với trẻ nhỏ.

3.9. Táo

Táo giàu pectin - một loại chất xơ hòa tan có khả năng làm tăng sản xuất axit béo chuỗi ngắn như butyrate, từ đó nuôi dưỡng và bảo vệ niêm mạc ruột.

Phần lớn pectin nằm ở vỏ táo, vì vậy nếu có nguồn táo hữu cơ sạch, mẹ có thể rửa kỹ và cho bé ăn cả vỏ dưới dạng thái lát mỏng. Với trẻ nhỏ hơn, táo hấp chín rồi nghiền nhuyễn, có thể trộn thêm một chút bột quế để tăng hương vị và giúp bé dễ ăn hơn.

3.10. Các loại đậu

Các loại đậu là nguồn cung cấp dồi dào galactooligosaccharides (GOS) và tinh bột kháng, đồng thời cung cấp đạm thực vật lành mạnh, giúp đa dạng hóa khẩu phần ăn của trẻ.

Do đậu dễ gây đầy hơi, mẹ cần ngâm đậu ít nhất 8 tiếng, đãi bỏ vỏ và nấu thật mềm nhừ trước khi cho bé ăn. Cháo đậu hoặc các món chè đậu là những lựa chọn phù hợp, vừa bổ dưỡng vừa hỗ trợ hệ tiêu hóa non nớt của trẻ.

Hy vọng bài viết trên đây đã mang đến thông tin hữu ích cho ba mẹ về vấn đề “Prebiotic có trong thực phẩm nào?”. Nếu còn thắc mắc gì thêm, ba mẹ có thể liên hệ hotline 1900 636 985 hoặc truy cập website BioAmicus để được hỗ trợ.



Bài viết liên quan

Gọi ngay