6 Dấu hiệu táo bón ở trẻ 2 tháng tuổi cha mẹ cần nhận biết sớm

Táo bón ở bé 2 tháng tuổi là vấn đề khiến nhiều cha mẹ lo lắng, vì ở độ tuổi này, con chưa thể diễn đạt cảm giác khó chịu của mình. Do đó, việc chủ động nhận biết sớm các dấu hiệu táo bón ở trẻ 2 tháng tuổi sẽ giúp cha mẹ có phương án xử lý kịp thời an toàn. 

Cùng BioAmicus phân tích 6 dấu hiệu thường gặp liên quan đến tính chất phân, tần suất đi tiêu và biểu hiện của trẻ… mà ba mẹ nên lưu ý.  

1. Phân khô, cứng hoặc vón thành cục

Theo AAP (Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ), phân của trẻ sơ sinh có màu sắc và độ đặc khác nhau do hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện. Nếu bé bú sữa mẹ, phân của bé sẽ có màu vàng lỏng lẫn một số hạt nhỏ. Còn trẻ uống sữa công thức, phân của chúng thường có màu nâu nhạt hoặc vàng và mềm xốp. 

Khi bị táo bón, phân lưu lại quá lâu trong lòng ruột khiến trực tràng tái hấp thu kiệt nước. Kết quả là phân bị biến tính, trở nên khô ráp, vón thành các hạt nhỏ cứng như phân dê hoặc kết lại thành từng khối xù xì. 

Nếu chiếu theo thang đo phân Bristol (công cụ y khoa đánh giá dạng phân), tình trạng này tương ứng với kiểu 1 (hạt cứng rời rạc) và kiểu 2 (dạng xúc xích nhưng lổn nhổn, cứng). Đây là dấu hiệu cảnh báo trực quan nhất cho thấy khối phân đang gây cản trở và làm đau rát đường tiêu hóa của bé. 

2. Tần suất đi tiêu giảm rõ rệt so với bình thường 

Tần suất đi ngoài ở trẻ sơ sinh có thể khác nhau tùy từng bé. Vì vậy, dấu hiệu táo bón ở trẻ 2 tháng tuổi không nên chỉ dựa vào một con số cụ thể, mà cần chú ý đến sự thay đổi rõ rệt so với thói quen đi tiêu thông thường của trẻ.

Theo AAP (Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ), trẻ bú mẹ có thể đi ngoài sau mỗi lần bú, nhưng cũng có bé chỉ đi ngoài một lần mỗi tuần. Điều này vẫn có thể bình thường nếu phân mềm và trẻ không khó chịu. Với trẻ bú sữa công thức, tần suất đi ngoài thường đều đặn hơn, khoảng ít nhất 1 lần/ngày.  

Do đó, ba mẹ nên chú ý sự thay đổi so với thói quen đi tiêu của trẻ , nếu con đang đi tiêu đều đặn, nhưng đột nhiên không đi tiêu trên 3 ngày (với sữa công thức) hoặc quá 7–10 ngày (với sữa mẹ) kèm cảm giác khó chịu, gồng mình hoặc phải rặn nhiều khi đi tiêu, đây có thể là dấu hiệu táo bón cần được lưu ý. 

3. Trẻ rặn nhiều, gồng mình, khóc khi đi tiêu 

Trẻ 2 tháng tuổi bị táo bón có biểu hiện rặn nhiều, gồng mình và quấy khóc khi đi tiêu

Ở trẻ 2 tháng tuổi, hệ thần kinh và sự phối hợp giữa cơ bụng với cơ vòng hậu môn chưa hoàn thiện. Do đó, khi đi tiêu trẻ thường gồng bụng, co chân hoặc đỏ mặt. Vì vậy, nếu sau khi rặn, phân bé ra vẫn mềm và bé cảm thấy thoải mái, đây không phải là dấu hiệu của táo bón.

Ngược lại, nếu trẻ phải rặn nhiều lần, gồng cả người, mặt tím đỏ, khóc vì đau mà vẫn không đi được hoặc chỉ ra được một ít phân cứng, đây là dấu hiệu của táo bón ở trẻ 2 tháng tuổi mà cha mẹ cần chú ý. 

Mời mẹ đọc thêm: Trẻ táo bón rặn không ra nên làm gì để con đi ngoài dễ hơn?

4. Bụng trẻ chướng to, căng cứng khi ấn nhẹ

Khi chất thải tồn đọng lâu ngày trong đại tràng, vi khuẩn lên men tạo ra nhiều khí, kết hợp với lượng phân tích tụ làm vùng bụng dưới của bé căng to hơn bình thường. Theo NIDDK (tổ chức thuộc Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ), bụng trẻ phình to hoặc đầy hơi, có thể là một trong những dấu hiệu táo bón ở trẻ 2 tháng tuổi. 

Cha mẹ có thể kiểm tra bằng cách đặt nhẹ bàn tay lên bụng bé để cảm nhận. Nếu bụng căng, cứng hơn bình thường và mất đi độ mềm, đàn hồi vốn có, đây có thể là dấu hiệu cần lưu ý.

5. Trẻ biếng ăn, quấy khóc và bỏ bú 

Tình trạng phân tích tụ kéo dài có thể khiến bụng bé chướng, đầy hơi và khó chịu, từ đó làm giảm hứng thú của trẻ với việc bú mẹ hoặc bú bình.

Ba mẹ có thể nhận thấy trẻ bú ít hơn bình thường, thường ngậm ti rồi nhả ra giữa chừng, thậm chí quay mặt hoặc từ chối khi được cho bú. Bên cạnh đó, trẻ có thể quấy khóc nhiều hơn, nhất là vào buổi tối hoặc sau mỗi cữ bú, giấc ngủ cũng trở nên chập chờn, bé hay giật mình và khó dỗ dành.

Đây là nhóm dấu hiệu gián tiếp nhưng rất đáng lưu ý, bởi trẻ 2 tháng tuổi chưa thể diễn đạt cảm giác khó chịu bằng lời. Vì vậy, những bất thường trong ăn uống và giấc ngủ hằng ngày có thể là dấu hiệu táo bón ở trẻ 2 tháng tuổi.

6. Hậu môn trẻ bị sưng đỏ hoặc dính máu tươi 

Nhận biết trẻ bị táo bón qua hậu môn bị sưng đỏ hoặc dính máu tươi của bé

Khi khối phân khô, cứng di chuyển qua ống hậu môn nhỏ hẹp của trẻ 2 tháng tuổi, lực ma sát quá lớn có thể trực tiếp làm tổn thương, khiến khu vực xung quanh nếp gấp lỗ hậu môn của bé bị sưng rộp và đỏ ửng.

Cha mẹ có thể dễ dàng nhận biết tổn thương này khi quan sát vùng da quanh hậu môn của bé hoặc thấy vài vệt máu tươi màu đỏ bám ở khối phân hoặc dính nhẹ trên tã lót.

Tình trạng này không chỉ gây đau rát dữ dội khiến bé sợ hãi mỗi lần đi tiêu mà còn tạo thành vòng lặp khiến trẻ càng cố nhịn, làm táo bón thêm trầm trọng.

Khi nào cần đưa trẻ 2 tháng tuổi bị táo bón đi khám? 

Táo bón ở trẻ sơ sinh 2 tháng tuổi đa phần do nguyên nhân chức năng, nhưng cũng có thể là biểu hiện của các bệnh lý nguy hiểm (bệnh phì đại đại tràng bẩm sinh Hirschsprung, suy tuyến giáp bẩm sinh). Theo PubMed (PMC), hãy đưa bé đến bác sĩ ngay nếu có các dấu hiệu cảnh báo sau:

• Táo bón kéo dài không cải thiện.
• Bị nôn mửa kèm chướng bụng.
• Bị sụt cân và không đáp ứng các điều trị thông thường.
• Thường xuyên bị són phân.
• Trẻ bị mất phản xạ chi dưới, bàng quang sờ thấy được.
• Nghi ngờ tật nứt đốt sống

Trẻ 2 tháng tuổi bị táo bón phải làm sao? 

Từ các dấu hiệu táo bón ở trẻ 2 tháng tuổi, để cải thiện an toàn và hiệu quả cho trẻ 2 tháng tuổi tại nhà, cha mẹ cần kết hợp giữa việc điều chỉnh chế độ dinh dưỡng và áp dụng các biện pháp vật lý trị liệu nhẹ nhàng dưới đây: 

Đảm bảo trẻ được bú đầy đủ

Sữa là nguồn thức ăn duy nhất của bé ở giai đoạn 2 tháng tuổi. 

Đối với trẻ bú mẹ hoàn toàn, theo AAP (Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ), mẹ nên cho bé bú khoảng 8 đến 12 lần trong 24 giờ, có thể chia nhỏ các cữ bú trong ngày tùy thuộc nhu cầu của trẻ. 

Đối với trẻ uống sữa công thức, cha mẹ cần tuân thủ đúng tỷ lệ pha sữa theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Pha sữa quá đặc dễ khiến trẻ bị táo bón. Ngoài ra, nếu pha đúng chuẩn tỉ lệ mà bé vẫn khó tiêu, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để đổi sang các dòng sữa công thức khác phù hợp với hệ tiêu hóa của trẻ để dễ hấp thụ tốt hơn. 

Massage bụng theo chiều kim đồng hồ 

Các biện pháp xử trí trẻ 2 tháng tuổi bị táo bón an toàn tại nhà cho ba mẹ tham khảo

Theo PubMed (PMC), massage bụng có thể hỗ trợ giảm táo bón ở trẻ sơ sinh, quá trình này tăng cường phản xạ dạ dày – đại tràng, thúc đẩy nhu động ruột và các cơn co bóp ở đại tràng, trực tràng, hỗ trợ quá trình đào thải phân tốt hơn. 

Để thực hiện, cha mẹ đặt bé nằm ở ngửa thoải mái, làm ấm lòng bàn tay và xoa lên vòng tròn lên bụng bé theo chiều kim đồng. Thực hiện đều đặn 5-10 phút/lần, khoảng 2-3 lần mỗi ngày. Thời điểm lý tưởng massage bụng bé là sau khi tắm hoặc lúc bé đối, tránh làm ngay sau khi bé bú. 

Mời mẹ đọc thêm: 4 cách xoa bụng cho bé bị táo bón dễ đi ngoài

Thực hiện bài tập "đạp xe" cho bé 

Đây là bài tập vận động thụ động giúp gia tăng áp lực nhẹ nhàng lên ổ bụng, kích thích cơ vòng hậu môn co bóp và hỗ trợ đào thải phân đang tích tụ. 

Cha mẹ cho trẻ nằm ngửa trên bề mặt phẳng thoải mái, giữ nhẹ hai cổ chân hoặc căng chân của bé, di chuyển hai chân bé luôn phiên gập lại sát bụng rồi duỗi thẳng ra theo động tác đạp xe. Thực hiện nhịp nhàng, chậm rãi trong khoảng 3 – 5 phút mỗi lần

Rửa hoặc ngâm hậu môn của bé bằng nước ấm

Nước ấm có tác dụng thư giãn cơ vòng hậu môn cực kỳ hiệu quả, giúp giảm cảm giác đau rát và kích thích phản xạ đi tiêu tự nhiên cho trẻ. 

Để thực hiện, mẹ cần chuẩn bị một chậu nước ấm, rửa hoặc ngâm từ phần hông trở xuống của bé trong khoảng 10 – 15 phút. Cha mẹ có thể kết hợp dùng tay vuốt nhẹ vùng bụng dưới của bé trong lúc ngâm.

Sức nóng dễ chịu từ nước sẽ làm dịu vùng niêm mạc hậu môn bị tổn thương, giãn cơ vòng và giúp bé thả lỏng để đi tiêu dễ dàng hơn.

Tóm lại, nhận biết sớm dấu hiệu táo bón ở trẻ 2 tháng tuổi, giúp cha mẹ có hướng xử lý kịp thời, tránh để tình trạng kéo dài ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển của bé. Nếu cần giải đáp về tình trạng táo bón ở trẻ sơ sinh, hãy liên hệ qua hotline 1900 636 985 hoặc để lại thông tin trên website BioAmicus để được hỗ trợ tốt nhất.