Trẻ 6 tháng bị táo bón phải làm sao để nhanh cải thiện?

Mốc 6 tháng tuổi là thời điểm trẻ bắt đầu tập ăn dặm. Đây cũng chính là thời điểm trẻ dễ gặp các vấn đề trên đường tiêu hóa, đặc biệt là táo bón. Việc nhận biết đúng nguyên nhân và xử lý kịp thời sẽ giúp trẻ 6 tháng bị táo bón vượt qua giai đoạn này một cách nhẹ nhàng, không ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất. 

Trẻ 6 tháng bị táo bón: Dấu hiệu nhận biết và cách xử lý an toàn 

Biểu hiện táo bón ở trẻ 6 tháng tuổi 

Ở trẻ nhỏ, tần suất đi ngoài có thể khác nhau nên số lần đi tiêu không phải tiêu chí duy nhất để xác định táo bón. Theo NIDDK (tổ chức thuộc Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ), các biểu hiện điển hình gồm phân cứng, khô hoặc vón cục, khó hoặc đau khi đi ngoài.

Ba mẹ có thể nhận biết trẻ 6 tháng bị táo bón qua những dấu hiệu sau:

• Phân khô, cứng, vón cục hoặc dạng viên nhỏ.
• Trẻ đi đại tiện ít hơn 2 lần/tuần.
• Trẻ khó khăn, đau hoặc khóc khi đi ngoài.
• Phân lớn, khó đào thải, đi ngoài chưa hết phân. 
• Bụng có thể căng, đầy hơi hoặc khó chịu.
• Trẻ ăn uống kém hơn bình thường.
• Có thể xuất hiện phân trong quần lót.

Ngược lại, nếu trẻ chỉ rặn, đỏ mặt hoặc gồng mình nhưng vẫn đi được phân mềm, chưa chắc trẻ bị táo bón.

Vì sao trẻ 6 tháng tuổi dễ bị táo bón?

Táo bón ở trẻ 6 tháng tuổi có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, đặc biệt là những thay đổi trong chế độ ăn và sinh hoạt khi bắt đầu ăn dặm. 

Bắt đầu ăn dặm làm thay đổi thói quen đi tiêu

Ăn dặm là nguyên nhân phổ biến khiến trẻ 6 tháng bị táo bón 

Ăn dặm là nguyên nhân hàng đầu gây táo bón ở trẻ 6 tháng tuổi. Đây là thời điểm trẻ chuyển từ chế độ ăn sữa (dạng lỏng) sang chế độ ăn mới rắn hơn. Nhiều phụ huynh vì muốn con tăng cân nhanh nên đã vội vàng bổ sung quá nhiều chất đạm (như thịt, cá, trứng) ngay từ những tuần đầu, trong khi lượng chất xơ từ rau củ lại không được cung cấp đủ. 

Ngoài ra, việc nấu bột quá đặc hoặc chế biến thức ăn quá thô so với khả năng nhai nuốt của trẻ sẽ khiến dạ dày và ruột khó co bóp. Thức ăn di chuyển chậm trong đường ruột làm gia tăng quá trình hấp thu lại nước, khiến phân trở nên khô cứng và khó đẩy ra ngoài. 

Mời mẹ xem thêm: Trẻ ăn dặm bị táo bón phải làm sao?

Cơ thể trẻ bị thiếu hụt lượng nước cần thiết

Trước 6 tháng, trẻ nhận 100% lượng nước từ sữa mẹ hoặc sữa công thức. Khi bắt đầu ăn dặm, thức ăn dặm hút một lượng nước đáng kể trong hệ tiêu hóa để tiêu hóa và nhào trộn thực phẩm. 

Nếu cha mẹ chỉ tập trung cho bé ăn mà quên mất việc bổ sung thêm nước lọc, cơ thể trẻ sẽ tự động rút nước từ trong đại tràng để bù đắp. Tình trạng này làm cho khối phân trong ruột bị mất đi độ ẩm tự nhiên, trở nên khô, nát hoặc vón cục to, gây đau rát cho bé mỗi lần cố gắng rặn tiêu.

Thay đổi loại sữa công thức hoặc pha sữa sai tỷ lệ

Giai đoạn 6 tháng cũng là lúc nhiều gia đình chuyển đổi sang các dòng sữa công thức (dành cho trẻ từ 6-12 tháng tuổi). Các dòng sữa này thường chứa hàm lượng đạm, sắt và khoáng chất cao hơn để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng của bé, vô tình tạo áp lực lớn lên hệ tiêu hóa. 

Đáng lo ngại hơn, thói quen pha sữa không chuẩn công thức khuyến cáo (cho nhiều bột hơn lượng nước quy định) của một số cha mẹ làm tăng nguy cơ mất nước khiến tình trạng táo bón ở trẻ nghiêm trọng hơn.

Hệ vi sinh đường ruột chưa ổn định

Trẻ 6 tháng tuổi có hệ vi sinh đường ruột chưa ổn định dễ bị táo bón 

Trong 5 tháng đầu đời, đường ruột của trẻ chỉ quen với việc tiêu hóa duy nhất chất lỏng là sữa. Sự xuất hiện đột ngột của các phân tử tinh bột, đạm phức tạp và chất xơ thô khi ăn dặm sẽ làm xáo trộn hệ vi sinh đường ruột chưa hoàn thiện. 

Phân bị lưu lại trong đại tràng càng lâu thì càng bị khô cứng, dẫn đến hiện tượng trẻ bị táo bón kéo dài trong những tháng đầu ăn dặm.

Các bệnh lý thực thể

Dù chiếm tỷ lệ nhỏ 5%, táo bón ở trẻ 6 tháng có thể xuất phát từ nguyên nhân thực thể với các bệnh lý liên quan. Điển hình như bệnh đại tràng co thắt bẩm sinh (Hirschsprung) do thiếu hụt tế bào hạch thần kinh làm ruột không co bóp được, suy giáp bẩm sinh làm chậm chuyển hóa toàn thân, hoặc tình trạng hẹp hậu môn bẩm sinh.

Ngoài ra, việc trẻ bị nứt kẽ hậu môn trước đó do rặn phân cứng sẽ gây đau đớn dữ dội, hình thành phản ứng tâm lý sợ hãi, khiến bé cố tình nín giữ phân làm bệnh ngày càng nghiêm trọng.

Trẻ 6 tháng bị táo bón phải làm sao để nhanh cải thiện?

Táo bón là một vấn đề phổ biến ở trẻ 6 tháng, tuy nhiên mẹ không nên coi thường mà cần có các giải pháp phù hợp. Dưới đây là các giải pháp chăm sóc trẻ 6 tháng bị táo bón, giúp bé đi ngoài trơn tru.

Tiếp tục cho bé bú sữa mẹ đầy đủ

Sữa mẹ vẫn là nguồn dinh dưỡng chính cho trẻ 6 tháng tuổi. Sữa mẹ cung cấp nước và chất dinh dưỡng quan trọng giúp trẻ duy trì sức khỏe tốt và hỗ trợ tiêu hóa. 

Nếu mẹ thấy sữa ít hoặc chất lượng sữa không đảm bảo, có thể cần điều chỉnh chế độ ăn uống của mẹ, uống đủ nước và ăn các thực phẩm bổ dưỡng, nhiều chất xơ.

Điều chỉnh chế độ ăn dặm cho bé

Điều chỉnh chế độ ăn dặm của trẻ bổ sung lượng chất xơ phù hợp giúp cải thiện táo bón 

Khi bé bắt đầu ăn dặm, mẹ cần chú ý đến các thực phẩm giúp làm mềm phân và hỗ trợ tiêu hóa, đặc biệt là rau củ nghiền và trái cây mềm như đã kể trên.

Mẹ nên cho bé ăn cháo loãng, nấu cùng rau củ hoặc các món dễ tiêu khác, đồng thời tránh các thực phẩm khó tiêu hoặc chứa quá nhiều tinh bột, thiếu chất xơ. 

Đảm bảo bé uống đủ nước

Mặc dù sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng chính, nhưng mẹ cũng cần bổ sung nước lọc cho bé khi bé bắt đầu ăn dặm. Theo AAP (Viện hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ), trẻ từ 6 tháng tuổi nên uống khoảng 110-240ml nước mỗi ngày cho đến khi tròn một tuổi. 

 Massage bụng nhẹ nhàng

Massage có thể giúp trẻ thư giãn và hỗ trợ nhu động ruột. Ba mẹ có thể đặt trẻ nằm ngửa, dùng bàn tay massage bụng nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ khi trẻ đang thoải mái.

Không ấn mạnh vào bụng và nên dừng lại nếu trẻ khó chịu, khóc hoặc có biểu hiện đau. Động tác đạp xe với chân bé cũng giúp thúc đẩy quá trình tiêu hóa và giải tỏa khí trong bụng. 

Mời mẹ tham khảo thêm: 4 Cách xoa bụng cho bé bị táo bón dễ đi ngoài

Sử dụng men vi sinh

Men vi sinh hỗ trợ điều trị táo bón bằng cách tăng lợi khuẩn, hỗ trợ cân bằng hệ vệ sinh đường ruột, cải thiện hệ tiêu hóa, làm mềm phân và kích thích nhu động ruột. Đồng thời, nó giúp trẻ đi tiêu đều đặn và hấp thu dưỡng chất tốt hơn.

Hiện nay, việc kết hợp bổ sung chất xơ hòa tan với men vi sinh đang trở thành xu hướng hiệu quả trong việc cải thiện tình trạng táo bón ở trẻ.

Bé 6 tháng bị táo bón nên cho ăn gì?

Với trẻ 6 tháng bị táo bón, ba mẹ nên tăng dần các thực phẩm giàu chất xơ phù hợp với độ tuổi thay vì cố bổ sung theo một lượng cố định. Theo NIDDK (tổ chức thuộc Viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ), hiện chưa có khuyến nghị cụ thể về lượng chất xơ cho trẻ dưới 1 tuổi, vì vậy nên đa dạng hóa thực phẩm và tăng từ từ để hệ tiêu hóa thích nghi.

Bé 6 tháng tuổi bị táo bón mẹ nên bổ sung các thực phẩm giàu chất xơ vào khẩu phần ăn dặm của trẻ

Dưới đây là một số loại thực phẩm mà ba mẹ có thể bổ sung vào khẩu phần ăn dặm của trẻ 6 tháng tuổi bị táo bón:

Trái cây

Các loại quả như lê, táo, chuối…là những lựa chọn có thể đưa vào thực đơn khi trẻ bị táo bón. Ba mẹ nên rửa sạch, bỏ hạt và phần cứng, sau đó hấp hoặc nấu mềm rồi nghiền/xay nhuyễn. Có thể cho trẻ ăn riêng từng loại hoặc trộn với bột yến mạch để thay đổi khẩu vị..

Rau củ

Ba mẹ có thể bổ sung bông cải xanh, cải bó xôi, đậu Hà Lan và cà rốt vào các bữa ăn dặm của trẻ 6 tháng tuổi. Ba mẹ nên hấp hoặc luộc đến khi rau củ mềm, sau đó nghiền/xay phù hợp với khả năng ăn của trẻ. Có thể kết hợp rau củ với cháo hoặc bột thay vì chỉ cho trẻ ăn một loại trong nhiều bữa liên tiếp.

Các loại đậu

Các loại đậu như đậu lăng, đậu gà và các loại đậu phù hợp có thể được đưa vào thực đơn từ khoảng 6 tháng. Ba mẹ cần nấu chín mềm, sau đó nghiền hoặc xay mịn trước khi cho trẻ ăn, có thể trộn một lượng nhỏ vào cháo hoặc rau củ. Nhóm thực phẩm này vừa cung cấp chất xơ vừa bổ sung protein và một số dưỡng chất cần thiết cho trẻ.

Hy vọng bài viết đã mang đến cho mẹ những thông tin bổ ích khi trẻ 6 tháng bị táo bón. Nếu mẹ cần thêm sự hỗ trợ hoặc có bất kỳ thắc mắc nào, đừng ngần ngại liên hệ với hotline 1900 636 985 hoặc để lại thông tin tại website BioAmicus để được tư vấn 24/7.