Trẻ bị rối loạn tiêu hóa nên ăn gì và kiêng gì để nhanh hồi phục

Chế độ ăn ảnh hưởng rất lớn đến tình trạng rối loạn tiêu hóa ở trẻ nhỏ, nó quyết định đến mức độ bệnh và thời gian hồi phục. Vậy trẻ bị rối loạn tiêu hóa nên ăn gì và kiêng ăn gì? Tìm hiểu ngay!

1. Trẻ bị rối loạn tiêu hóa nên ăn gì?

1.1. Sữa mẹ cho trẻ sơ sinh rối loạn tiêu hóa

Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng dồi dào, rất phù hợp với trẻ rối loạn tiêu hóa do có:

• Các chất đạm, khoáng, canxi với tỷ lệ hợp lý, lại rất dễ tiêu hóa, hấp thu.
• Chứa lượng nước lớn bù nước cho trẻ tiêu chảy, giảm khô táo ở trẻ táo bón.
• Chứa thành phần kháng thể, làm tăng sức đề kháng, giảm nhiễm khuẩn đường ruột.

Tuy nhiên, chất lượng sữa mẹ ảnh hưởng bởi chế độ ăn uống của mẹ. Mẹ ăn đồ cay nóng, ăn nhiều đồ tanh, uống ít nước, uống cà phê,… đều có thể khiến con rối loạn tiêu hóa. Lúc này, mẹ chỉ cần ăn thanh đạm trở lại, kiêng chất kích thích, không cần cai sữa.

Nếu trẻ rối loạn tiêu hóa không bỏ bú, hãy kiên trì cho bé bú theo nhu cầu.

1.2. Chuối

Trẻ từ 6 tháng có thể bắt đầu ăn chuối để phòng ngừa và hỗ trợ làm giảm rối loạn tiêu hóa. Chuối chứa nhiều đường, các vitamin, chất xơ và các chất điện giải. Ăn chuối giúp cân bằng điện giải khi con bị mất nước, tiêu chảy. Lượng chất xơ hòa tan trong chuối sẽ giúp hút bớt dịch, làm giảm tiêu chảy do rối loạn tiêu hóa.

Ngoài ra, chuối chín cải thiện tiêu hóa nhờ là thức ăn ưa thích của nhiều lợi khuẩn đường ruột.

Chuối chín phòng ngừa và hỗ trợ làm giảm rối loạn tiêu hóa

1.3. Táo

Táo nên có trong thực đơn rối loạn tiêu hóa ở trẻ em nên ăn gì. Trong thịt táo chứa nhiều pectin. Sau khi trương nở sẽ làm tăng khối lượng phân và độ xốp của phân. Từ đó, trẻ đi tiêu đều đặn, dễ dàng hơn.

Các nghiên cứu cũng chỉ ra tiêu thụ táo mỗi ngày giúp phòng ngừa viêm ruột, nhiễm trùng đường ruột và giải quyết triệu chứng rối loạn tiêu hóa khác.

1.4. Gạo trắng hỗ trợ khắc phục tiêu chảy

Gạo chứa nhiều tinh bột. Tinh bột có khả năng trương nở và hút nước. Sau khi trương nở sẽ thành lớp keo mỏng. Chúng kết dính các thức ăn trong ruột, hạn chế nôn trớ và tiêu chảy.

Gạo trắng cũng chứa nhiều thành phần dinh dưỡng, đặc biệt là vitamin B. Cháo gạo trắng loãng là món ăn cho trẻ hồi phục sau thời gian tiêu chảy kéo dài.

Nên tập dần cho trẻ ăn gạo từ 6 tháng tuổi, với độ thô tăng dần.

1.5. Bánh mì nướng

Tương tự gạo, bánh mì cũng chứa lượng lớn tinh bột. Chế biến thành món nướng thường giòn xốp, khiến trẻ thích thú. Nhờ cấu trúc xốp, bánh mì nướng là thực phẩm dễ tiêu cho rối loạn tiêu hóa ở trẻ em nên ăn gì.

Khi dịch vị tiết ra nhiều, một mẩu bánh mì sẽ nhanh chóng hút nước, làm trẻ dễ chịu hơn.

Bánh mì nướng làm dịu bụng cho trẻ ăn dặm

1.6. Thịt gà

Thịt gà chứa nhiều protein. Khác với thịt lợn, bò, protein trong thịt gà tương đối dễ tiêu. Chính vì thế, thịt gà là thực phẩm trong thực đơn ngay cả khi trẻ rối loạn tiêu hóa.

Ăn dặm với thịt gà, mẹ lựa chọn miếng thịt nạc, bỏ da để tránh con ghê cổ, nôn trớ.

1.7. Cà rốt

Cà rốt nhiều vitamin (B, A, C, K), giúp tăng đề kháng, bảo vệ đại tràng. Cà rốt cũng chứa lượng chất xơ lớn, giúp thấm hút chất nhày và bao phủ niêm mạc ruột. Đường ruột khỏe mạnh, trẻ hết khó chịu, tiêu hóa tốt, ăn ngon.

1.8. Rau xanh giúp con tiêu hóa đều đặn

Không nghi ngờ gì khi rau xanh là nguồn cung cấp nhiều chất xơ và vitamin cần thiết cho bé. Các chất xơ trong rau xanh giúp bôi trơn đường ruột và bảo vệ niêm mạc ruột. Các vấn đề trẻ chậm đi tiêu, khó đi tiêu đều được giải quyết dễ dàng.

Mẹ có thể xay, nghiền rau thành sinh tố hoặc thêm rau vào khẩu phần ăn hàng ngày. Hãy đảm bảo trong tủ lạnh luôn luôn có rau xanh phục vụ nhu cầu của bé.

Trẻ rối loạn tiêu hóa nên ăn rau xanh hàng ngày

1.9. Ngũ cốc nguyên hạt

Tinh bột trong ngũ cốc nguyên hạt đều là tinh bột tốt. Chúng sẽ được tiêu hóa chậm và hấp thu hoàn toàn nên ít tạo gánh nặng cho đường ruột.

Tinh bột kháng trong ngũ cốc nguyên hạt giúp tăng sinh nhanh chóng lợi khuẩn đường ruột. Vì thế, ngũ cốc nguyên hạt có tác dụng nhân đôi làm giảm tình trạng rối loạn tiêu hóa.

Yến mạch, đậu tương, đỗ, gạo lứt, ngô đều là ngũ cốc nguyên hạt cho mẹ lựa chọn.

1.10. Gừng

Gừng tính ấm, có khả năng kháng khuẩn, dùng cho trẻ từ trên 1 tuổi rối loạn tiêu hóa. Gừng làm giảm nhiễm trùng đường ruột, chống viêm, ngăn ngừa rối loạn tiêu hóa xuất hiện.

Các món từ gừng phù hợp với trẻ nhỏ có thể kể đến như: Nước đường gừng, sữa gừng ấm, gà rang gừng,…

1.11. Khoai lang nhuận tràng, tiêu thực

Khoai lang luôn được nhắc tới là thực phẩm nhuận tràng, tiêu thực. Mỗi củ khoai lang chứa đồng thời tinh bột, khoáng chất, vitamin và chất xơ, rất phù hợp cung cấp dinh dưỡng và điều trị chứng khó tiêu.

Bên cạnh đó, chất đường bột trong khoai lang làm tăng tiết dịch vị, tăng khả năng tiêu hóa thức ăn.

Chỉ nên cho trẻ ăn 100g khoai lang mỗi ngày để tránh đầy bụng, ợ chua. Đồng thời, mẹ cần bổ sung đủ nước vào khẩu phần ăn theo đúng khuyến nghị.

1.12. Quả bơ

Bơ có nhiều chất xơ, vitamin và chất béo. Ăn nhiều bơ có thể cải thiện nhu động ruột.

Cách ăn bơ cho trẻ rối loạn tiêu hóa là chế biến bơ thành món sinh tố, bơ dầm sữa chua hoặc salad bơ.

Tuy nhiên, trẻ không nên ăn quá ½ quả bơ mỗi ngày, tránh gây kích ứng đường tiêu hóa.

Trẻ rối loạn tiêu hóa ăn ½ quả bơ mỗi ngày cải thiện nhu động ruột

1.13. Sữa chua tác động lên chứng rối loạn tiêu hóa

Sữa chua có hương vị thơm ngon, lại chứa cả lợi khuẩn. Từ đó, nó hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh, cải thiện cả táo bón, nôn mửa và tiêu chảy.

Tuy nhiên, có một số trẻ sau khi ăn sữa chua bị tiêu chảy. Điều này có thể do sữa chua quá lạnh, quá hạn dùng hoặc con không dung nạp đường lactose trong sữa.

Để hỗ trợ tiêu hóa, sau khi ăn dặm 1 giờ, mẹ có thể cho con ăn thêm 1 hộp sữa chua. Mẹ nên chọn loại sữa chua rõ nguồn gốc, bao bì kín. Tuyệt đối không cho trẻ ăn sữa chua quá hạn.

Sữa chua kích thích ăn ngon, cải thiện tiêu hóa

2. Trẻ bị rối loạn tiêu hóa không nên ăn gì

Nhìn chung, trẻ bị rối loạn tiêu hóa cần tránh ăn những thực phẩm khó tiêu, gây đầy bụng, kích thích đường ruột như: đồ ngọt, đồ chiên xào chế biến sẵn, rau sống, đồ ăn chưa qua chế biến và những gia vị cay nóng.

Tuy nhiên, với mỗi triệu chứng rối loạn tiêu hóa khác nhau lại có những nhóm thực phẩm riêng cần tránh. Vì thế, mẹ nên cho bé ăn gì, tránh thực phẩm gì phụ thuộc vào các triệu chứng cụ thể:

2.1. Đối với trẻ nôn trớ nhiều

Trẻ bị nôn trớ nhiều sẽ suy giảm thể lực nhanh. Sau khi trẻ nôn 30 – 60 phút mẹ nên cho trẻ uống nước và dung dịch Oresol để bù điện giải trước.

Sau 12 – 24 giờ, nếu thấy trẻ không còn nôn nữa mới cho ăn trở lại. Khi cho bé ăn cần tránh các loại thực phẩm sau:

• Đồ uống có gas: Do tạo cảm giác đầy hơi, dẫn đến trẻ tiếp tục buồn nôn và nôn nhiều hơn.
• Thức ăn cứng và độ thô lớn: Trẻ mất sức sau nôn nên sẽ sợ đồ ăn thô cứng và có thể xuất hiện phản xạ nôn ọe. Thêm vào đó, những loại thực phẩm này dễ gây khó tiêu, đầy bụng sẽ làm tình trạng rối loạn tiêu hóa kéo dài hơn.

Trẻ nôn trớ nhiều cần tránh thực phẩm có gas và thức ăn thô cứng

2.2. Đối với trẻ táo bón

Trẻ đang bị táo bón cần tránh những loại thực phẩm khó tiêu, dễ gây đầy bụng như:

• Đồ ăn nhanh chứa nhiều dầu mỡ: khoai tây chiên, gà rán….
• Đồ ăn có độ đạm cao, khó tiêu: sữa công thức, thịt đỏ, hải sản...
• Đồ khô, ít nước, cay nóng: kẹo, bánh quy, bánh mì…

Thay vào đó, nên thêm chất xơ, đồ ăn loãng và nhiều nước để làm mềm phân và tăng nhu động ruột. 

2.3. Đối với trẻ tiêu chảy

Trẻ rối loạn tiêu hóa có triệu chứng tiêu chảy thường do nhiễm khuẩn đường ruột hoặc ngộ độc thực phẩm. Mà “thủ phạm” thực chất là do trẻ ăn phải đồ ăn kém vệ sinh được đóng sẵn hoặc bán ở vỉa hè. Vì thế tuyệt đối loại bỏ những thực phẩm này trong thực đơn của trẻ.

Ngoài ra, cần loại bỏ thịt chế biến, thực phẩm chứa chất nhũ hóa, chất làm ngọt nhân tạo, carrageenan và sulfite ra khỏi thực đơn hàng ngày của trẻ.

Không cho trẻ ăn món ăn vỉa hè, đóng gói sẵn

2.4. Trẻ dị ứng với thực phẩm

Trẻ dị ứng thực phẩm có biểu hiện như: buồn nôn, nôn, đau bụng, tiêu chảy, táo bón… Các triệu chứng này xuất hiện ngay sau khi trẻ ăn phải đồ dị ứng.

Lúc này, mẹ cần biết được thực phẩm gây ra dị ứng, lập tức ngừng sử dụng và loại bỏ chúng ra khỏi thực đơn hàng ngày. Một số loại dị ứng có tỷ lệ trẻ mắc cao mà mẹ cần đề phòng như:

• Dị ứng lactose: tránh sữa bò, phô mai, bơ, kem chua…
• Dị ứng đạm bò: tránh đồ uống làm từ sữa, sữa bột, bơ động vật
• Dị ứng đậu, lạc: tránh ăn lạc, đậu phộng và các sản phẩm từ chúng như dầu lạc, bơ đậu phộng,...
• Dị ứng hải sản: tránh hải sản, động vật có vỏ như tôm, cua,...

2.5. Trẻ bị hội chứng ruột kích thích có triệu chứng đau bụng

Triệu chứng đau bụng do mắc hội chứng kích thích thường xuất hiện sau ăn do tăng co bóp ruột. Chế độ ăn kiêng có thể không cải thiện hội chứng ruột kích thích, xong chúng không gây thêm gánh nặng cho hệ tiêu hóa của trẻ.

FODMAP là Chế độ ăn kiêng đặc biệt dành cho bệnh nhân mắc hội chứng ruột kích thích. Theo đó, trẻ cần tránh ăn các thực phẩm gồm:

• Thực phẩm giàu fructose: táo, xoài, lê, dưa hấu, măng tây, đậu Hà Lan, nước ép trái cây, trái cây sấy...
• Thực phẩm lactose: kem trứng, sữa đặc, sữa, phô mai...
• Thực phẩm giàu fructans: măng tây, cải Brussels, tỏi, lúa mạch đen, lúa mì...
• Thực phẩm giàu polyols: táo, mơ, nhãn, lãi, đào, lê, mận, nấm, đậu tuyết...
• Thực phẩm giàu galactans: các loại đậu, đỗ, đậu gà, hạt điều...

Hạn chế thực phẩm FODMAPs khi trẻ bị rối loạn tiêu hóa

Mời mẹ đọc thêm:

Trẻ bị rối loạn tiêu hóa không nên ăn gì đã được trả lời đầy đủ trong bài viết trên. Nếu các mẹ còn câu hỏi nào hãy liên hệ ngay đến số hotline 1900 636 985 để được tư vấn miễn phí.