Trẻ mút tay có thông minh không? Cách cai mút tay cho trẻ

Mút tay là hình ảnh rất quen thuộc ở trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh. Nhiều mẹ tự hỏi trẻ mút tay có thông minh không. Vậy thực sự hành động này phản ánh điều gì? Có nên can thiệp hay để trẻ tự cai? Hãy đến với những giải đáp khoa học về hành vi mút tay trong bài viết dưới đây. 

1. Thói quen mút tay ở trẻ 

Mút tay có thể coi như là sở thích đầu tiên của trẻ sơ sinh. Con thường hay mút ngón cái hoặc ngón trỏ ở bàn tay thuận. Điều này tương tự như việc trẻ sơ sinh mút núm vú giả, ngón chân hoặc chăn gối.

Thói quen mút tay ở trẻ được xếp vào hành vi "bú không dinh dưỡng". Nguyên nhân cụ thể của hành vi này chưa được xác định. Theo các nhà khoa học, mút tay sẽ tạo ra chất dẫn truyền thần kinh tương tự như khi bú mẹ, giúp con thấy buồn ngủ và thư giãn, gắn liền với cảm giác thoải mái và an toàn. Điều này giải thích vì sao trẻ thường mút tay khi ngủ. Nhiều nhà phân tích lại cho rằng mút tay là hành vi quan trọng trong "Thời kỳ miệng" - giai đoạn trẻ sơ sinh nhận biết thế giới qua việc cho tất cả vào miệng.

Trong đa phần các trường hợp, thói quen mút tay bắt đầu khi trẻ 6-7 tháng tuổi và kết thúc khi con được 2-4 tuổi, lúc này các kỹ năng tự quản lý phát triển hơn. Số ít còn lại có thể duy trì đến khi trưởng thành. Ngay cả khi trẻ đã ngừng mút tay, hành vi này có thể quay lại khi trẻ căng thẳng. 

2. Trẻ mút tay có thông minh không? 

Trẻ mút tay thường không phản ánh trực tiếp trí thông minh. Tuy nhiên, hành vi mút tay có thể là dấu hiệu cho thấy trẻ đang phát triển các kỹ năng vận động, nhận thức và khám phá. Đây là những yếu tố quan trọng kích thích trí thông minh ở trẻ. Cụ thể:

• Mút tay là một cột mốc phát triển thần kinh vận động ở trẻ, thể hiện con đã xác định được vị trí chính xác của miệng, tay và chân. 
• Mút tay có thể giúp phát triển khả năng cầm, nắm, kích thích các cơ tay và ngón tay, từ đó giúp con ăn dặm dễ dàng hơn và có thể viết chữ sớm hơn các bạn.
• Mút tay giúp trẻ cảm thấy bình tĩnh và an toàn hơn, cổ vũ con phát triển các kỹ năng nhận thức, khám phá và tương tác với thế giới xung quanh.
• Mút tay ở trẻ mọc răng giúp con giảm ngứa nướu, đau nhức trong thời kỳ này.
• Mút tay thể hiện hành vi tìm tòi, nhận biết đồ vật bằng cách đưa chúng vào miệng, từ đó phát triển sự hiểu biết, khả năng tư duy, nhận thức về thế giới. Đây cũng là hành vi ban đầu kích thích vị giác, xúc giác, khứu giác.

Hành vi mút tay là dấu hiệu của sự phát triển tự nhiên ở trẻ

Theo tổng hợp bởi Fobes, hành vi mút tay còn giúp bé tăng cường đề kháng, giảm nguy cơ mắc hen suyễn và dị ứng. Nguyên nhân được lý giải là do trẻ tiếp xúc thường xuyên với lượng nhỏ tác nhân gây kích ứng có trên ngóm tay và sớm hình thành hệ miễn dịch tự nhiên.

3. Trẻ mút tay có hại gì không? 

Hành vi mút tay ở trẻ thường không phải vấn đề đáng lo ngại ở trẻ sơ sinh. Tuy nhiên, việc mút tay liên tục và kéo dài có thể khiến trẻ gặp phải những tác hại đối với sức khỏe thể chất như:

• Biến dạng móng hoặc viêm quanh móng.
• Biến dạng hàm, khiến hàm răng bị xô, lệch, dẫn đến hiện tượng răng hô (vẩu) hoặc móm (quặp), khớp cắn lệch, ảnh hưởng đến khả năng nhai, phát âm của con.
• Nếu mút tay tiếp diễn khi răng vĩnh viễn đang mọc có thể xảy ra sai khớp cắn.
• Nhiễm virus, vi khuẩn từ tay bẩn, dẫn đến rối loạn tiêu hóa, loạn khuẩn đường ruột và nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm
• Biến dạng xương ngón tay, nứt hoặc lở loét vùng da quanh ngón tay
• Nhiễm trùng da, kích ứng da ở ngón tay

Về mặt tâm lý, trẻ có thói quen mút tay thường thể hiện tâm lý nhút nhát, tự ty khi phải đối mặt với những vấn đề khó khăn, thậm chí bị bạn bè chọc ghẹo.

Theo NIH, nếu trẻ sau 4 tuổi mà vẫn giữ thói quen mút tay, ba mẹ cần can thiệp để cai mút tay cho bé.

Thói quen mút tay kéo dài quá lâu gây ảnh hưởng không tốt cho trẻ

4. Cách cai mút tay cho trẻ

Để giúp con bỏ thói quen mút tay, cha mẹ có thể thử một số biện pháp sau: 

Cho con ăn đủ, để tránh mút tay vì đói 

Đảm bảo con ăn đủ dinh dưỡng sẽ giảm cảm giác đói, một trong những nguyên nhân dẫn đến mút tay ở trẻ. Khi con không thấy đói, con sẽ ít dùng hành động này để an ủi. 

Bôi lên ngón tay trẻ những món trẻ không thích hay có mùi, vị lạ 

Cha mẹ có thể bôi lên tay con những món có mùi vị lạ hoặc có màu đen khiến con không thích. Cảm giác này sẽ được ghi nhớ trong não bộ và từ đó trẻ sẽ giảm số lần mút tay một cách tự nhiên. 

Tạo cảm giác an tâm, thoải mái cho con 

Môi trường dễ chịu, an toàn giúp con cảm thấy được yêu thương và bảo vệ. Khi đó con sẽ không cần mút tay để tự an ủi bản thân như trước. 

Hướng con đến hoạt động khác 

Mẹ có thể đánh lạc hướng sự quan tâm của trẻ bằng các hoạt động thú vị khác như chơi đồ hàng, đọc sách, vẽ tranh,... Khi con tập trung vào các hoạt động này, trẻ sẽ quên mút tay và còn có thể phát triển thêm nhiều kỹ năng khác. 

Sử dụng núm vú giả

Với trẻ dưới 2 tuổi, mẹ có thể dùng núm vú giả để cai dần mút tay. Núm vú giả thường dễ vệ sinh hơn, lại được làm bằng những chất liệu mềm, không ảnh hưởng đến nướu và sức khỏe răng miệng của trẻ.

Nhẹ nhàng, kiên trì với con 

Cai mút tay cho con là một hành trình dài và nhiều trở ngại. Quá trình này rất cần sự nhẹ nhàng và kiên nhẫn của cha mẹ. Thái độ của cha mẹ sẽ giúp con được hỗ trợ mà không bị áp lực, từ đó dễ dàng bỏ thói quen mút tay. 

Can thiệp nha khoa

Nếu ba mẹ nhận thấy con có những vấn đề bất thường về răng miệng như: sai khớp cắn, răng mọc lệch lạc, chìa ra phía trước,... hãy đưa trẻ đến gặp bác sĩ nha khoa để được đánh giá cụ thể.

Trong một số trường hợp cần thiết, trẻ có thể được chỉ định sử dụng một số khí cụ nha khoa nhằm hỗ trợ ngăn thói quen mút tay và giúp răng phát triển đúng vị trí.

Can thiệp sớm không chỉ giúp trẻ cai mút tay hiệu quả mà còn góp phần bảo vệ hàm răng khỏe mạnh, đều đẹp, hạn chế nguy cơ các vấn đề răng miệng ảnh hưởng đến ngoại hình và sức khỏe của trẻ sau này.

Kết luận

Mút tay là một phần tự nhiên và quan trọng trong quá trình phát triển của trẻ, giúp trẻ tự trấn an và khám phá thế giới, nó không trực tiếp phản ảnh trí thông minh của trẻ, thậm chí trong nhiều trường hợp còn ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe của trẻ.

Hy vọng rằng bài viết trên đã cung cấp cho mẹ thêm những thông tin bổ ích về việc “Trẻ mút tay có thông minh không?”. Mọi chia sẻ, thắc mắc cần giải đáp mẹ hãy liên hệ hotline 1900 636 985 hoặc qua website BioAmicus để nhận được tư vấn miễn phí.