Trẻ bị táo bón nên ăn gì để nhuận tràng, dứt táo?

Trẻ táo bón có thể được cải thiện nhờ thay đổi chế độ ăn. Mẹ nên cho con ăn các thực phẩm giàu chất xơ, giảm muối, gia vị và bổ sung đủ nước. Cùng BioAmicus tìm hiểu chi tiết về các thực hiện trẻ bị táo bón nên ăn trong bài viết dưới đây. 

1. Tiêu chí lựa chọn thức ăn cho trẻ táo bón

Để giảm tình trạng táo bón, mẹ nên ưu tiên chọn thức ăn dựa trên các lưu ý sau đây:

• Giàu chất xơ: Ưu tiên rau xanh, củ quả, trái cây, yến mạch và các loại đậu; hạn chế đồ ăn nhanh, bim bim ít chất xơ.
• Ít muối, đường và gia vị: CDC Hoa Kỳ khuyến cáo, nên chọn loại thực phẩm cho trẻ ít tẩm ướp, hạn chế món quá mặn hoặc nhiều đường.
• Sữa có chất xơ hòa tan: Nếu nghi ngờ sữa công thức đang dùng khiến trẻ táo bón, có thể trao đổi với chuyên gia để lựa chọn loại phù hợp hơn.
• Đồ uống phù hợp: Ưu tiên nước, sữa mẹ và đồ uống phù hợp theo độ tuổi; hạn chế nước ngọt, đồ uống có gas.

Tiêu chí lựa chọn thức ăn cho trẻ táo bón

Có thể mẹ quan tâm: Táo bón biếng ăn ở trẻ nhỏ: Nguyên nhân và cách cải thiện ngay

2. Gợi ý 6 thực phẩm cho trẻ bị táo bón

Theo NIDDK (tổ chức thuộc Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ), với trẻ bị táo bón, mẹ nên bổ sung vào khẩu phần của con các thực phẩm giàu chất xơ, nước… để giúp làm mềm phân, hỗ trợ nhu động ruột và giúp trẻ dễ đi ngoài.

Dưới đây là 6 loại thực phẩm mà mẹ nên bổ sung vào chế độ ăn hàng ngày cho trẻ táo bón. 

2.1 Rau xanh

Rau xanh đứng đầu trong danh sách các loại thực phẩm mẹ nên bổ sung vào thực đơn hàng ngày. Mẹ có thể xay, nấu cháo, xào hoặc luộc biến tấu cho bé.

Các loại rau có màu xanh là nguồn cung cấp chất xơ tuyệt vời, lại ít chất béo và protein khó tiêu. Một số loại rau phù hợp với trẻ táo bón như: mồng tơi, rau dền, bông cải xanh, bắp cải, đậu bắp,…

Bảng khối lượng chất xơ trong các loại rau xanh cho trẻ táo bón

Ngoài chất xơ, các loại rau có màu xanh được đánh giá là chứa nhiều sắt, kẽm, magie và vitamin nhóm B, K, C, E. Đây là nhóm thực phẩm chứa hài hòa các yếu tố dinh dưỡng.

Trẻ bị táo bón nên ăn nhiều rau xanh

2.2 Trái cây

Theo tài liệu từ PubMed (PMC), chất xơ trong trái cây gồm hai loại chính là hòa tan và không hòa tan, đều giữ vai trò thiết yếu đối với sức khỏe đường ruột. 

• Chất xơ hòa tan từ táo, quả mọng hay các loại quả họ cam quýt khi hòa tan trong nước sẽ tạo thành lớp gel. Nó hoạt động như một prebiotic, nuôi dưỡng lợi khuẩn, tăng tính đa dạng vi sinh và sản xuất các axit béo chuỗi ngắn giúp điều hòa miễn dịch. 
• Chất xơ không hòa tan trong lê hoặc mận khô, giúp thúc đẩy nhu động ruột và ngăn ngừa táo bón hiệu quả.

Sự kết hợp giữa hai loại chất xơ này không chỉ củng cố vững chắc hàng rào bảo vệ ruột mà còn ngăn chặn vi khuẩn có hại, đồng thời giảm thiểu các nguy cơ viêm nhiễm đường ruột.

(Tham khảo chi tiết: Táo bón ở trẻ ăn hoa quả gì)

Thời điểm lý tưởng để cho trẻ ăn trái cây là vào các bữa phụ trong ngày, cách bữa ăn chính khoảng 1-2 tiếng hoặc sau bữa chính từ 30-45 phút. Với những loại quả có chứa nhiều acid như chanh, cam, mẹ không nên cho con ăn vào lúc đói.

2.3 Khoai lang

Khoai lang là một loại củ chứa lượng lớn chất xơ và tinh bột. Cứ 100g khoai lang ước tính có khoảng 3g chất xơ. Chất xơ và thành phần nhựa tẩy trong khoai lang có thể hỗ trợ tăng khối lượng phân, thúc đẩy nhu động ruột và giúp trẻ đi tiêu dễ dàng hơn. 

Khi thêm khoai lang vào thực đơn cho trẻ, mẹ cần chọn khoai mới, không hà, mọc mầm và nấu chín kỹ. Thời điểm lý tưởng để trẻ ăn khoai là vào buổi sáng hoặc bữa phụ buổi chiều, giúp cơ thể hấp thu dưỡng chất và chuyển hóa năng lượng hiệu quả. 

Khoai lang giàu chất xơ giúp bé đi tiêu dễ dàng, giảm táo bón

Mời mẹ đọc thêm: 12 Mẹo dân gian trị táo bón cho trẻ sơ sinh

2.4 Các loại hạt, quả hạch

Các loại hạt như hạt chia, hạnh nhân, đậu phộng và hồ đào là nguồn chất xơ được NIDDK khuyến nghị trong chế độ ăn cho trẻ bị táo bón. Chất xơ có thể giúp tăng khối lượng phân, hỗ trợ phân mềm hơn và dễ đi ngoài hơn khi trẻ được cung cấp đủ chất lỏng.

Với trẻ đã bắt đầu ăn dặm, mẹ có thể nghiền mịn hạt hoặc dùng bơ hạt ở dạng phù hợp, trộn vào cháo, bột hay món ăn mềm. Tuy nhiên, với trẻ nhỏ, không nên cho ăn hạt nguyên hoặc miếng hạt vì có nguy cơ gây hóc.

Bảng khối lượng chất xơ có trong các loại hạt cho trẻ táo bón

2.5 Các loại đậu

Các loại đậu như đậu lăng, đậu gà, đậu đen và đậu nành là nguồn chất xơ tốt, có thể góp phần hỗ trợ làm mềm phân và duy trì nhu động ruột. Theo một nghiên cứu từ PubMed, khi bổ sung đậu vào chế độ ăn, lượng chất xơ cung cấp tăng đáng kể, làm tăng khối lượng phân, giúp đi ngoài dễ hơn.

NIDDK (tổ chức thuộc Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ) cũng xếp các loại đậu vào nhóm thực phẩm giàu chất xơ nên được bổ sung trong chế độ ăn của trẻ bị táo bón.

Các loại đậu giúp nhuận tràng tự nhiên

2.6 Cháo bột yến mạch nên dùng cho trẻ táo bón

Trong 100g yến mạch ước tính chứa khoảng 10,5g chất xơ. Chúng tạo điều kiện thuận lợi cho lợi khuẩn phát triển, từ đó giải quyết các vấn đề tiêu hóa.

Mẹ nên chọn loại yến mạch nguyên cám. Vì chưa qua xử lý lớp vỏ cám nên yến mạch nguyên cám đảm bảo lượng protein và tinh bột tốt ở ngưỡng cao. Tuy nhiên, loại yến mạch này thường cứng, mẹ cần nấu lâu hơn, khoảng 40-60 phút.

Cách nấu cháo bột yến mạch cho trẻ táo bón ăn dặm

• Cách làm: Hòa bột yến mạch với nước, khuấy đều và đun nhỏ lửa khoảng 5–10 phút đến khi cháo chín mềm, sánh mịn. Để nguội bớt rồi thêm sữa nếu cần.
• Cách cho ăn: Cho bé ăn lượng phù hợp với độ tuổi và khả năng ăn dặm. Có thể kết hợp yến mạch với lê hoặc mận nghiền nhuyễn để tăng chất xơ hỗ trợ cải thiện táo bón.

3. Những lưu ý khi xây dựng chế độ ăn cho trẻ bị táo bón

Theo NIDDK (tổ chức thuộc Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ) một số lưu ý ba mẹ càn nắm khi xây dựng chế độ ăn cho trẻ bị táo bón: 

• Tăng chất xơ từ từ: Với trẻ mới bắt đầu ăn dặm, cha mẹ nên tăng dần thực phẩm giàu chất xơ để trẻ thích nghi và hạn chế đầy bụng. Trẻ dưới 1 tuổi hiện chưa có khuyến nghị cụ thể về lượng chất xơ, vì vậy cha mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ để xây dựng chế độ ăn phù hợp. 
• Đảm bảo đủ chất lỏng: Khi tăng chất xơ, trẻ cần được cung cấp đủ nước và các loại chất lỏng phù hợp với độ tuổi để chất xơ phát huy hiệu quả, giúp phân mềm và dễ đào thải hơn.
• Hạn chế thực phẩm ít chất xơ: Nên giảm các món chế biến sẵn, thức ăn nhanh, đồ ăn vặt và thực phẩm chứa ít hoặc gần như không có chất xơ.
• Chế biến phù hợp với độ tuổi: Với trẻ nhỏ, đặc biệt trong giai đoạn ăn dặm, cần nấu mềm, nghiền hoặc xay thực phẩm phù hợp với khả năng ăn, tránh các thực phẩm cứng, nguyên hạt hoặc miếng lớn có nguy cơ gây hóc.
• Không thêm đường và hạn chế thực phẩm nhiều muối: Trẻ nhỏ nên hạn chế thực phẩm chứa đường bổ sung và các món có hàm lượng natri cao, ưu tiên thực phẩm tươi, đa dạng và giàu dinh dưỡng.

Mời mẹ đọc thêm: 7 hậu quả của táo bón ở trẻ em cha mẹ cần biết

4. Gợi ý thực đơn cho trẻ táo bón

Xây dựng thực đơn ăn uống là công việc khó khăn với nhiều mẹ. Mẹ có thể xây dựng thực đơn dựa trên sở thích của trẻ, kết hợp các loại thực phẩm giàu chất xơ. Đơn giản hơn, hãy thử tham khảo thực đơn Táo bón ở trẻ em nên ăn gì:

4.1 Thực đơn bữa sáng 7 ngày cho trẻ táo bón

Bữa đầu tiên trong ngày cần nhiều năng lượng, dễ tiêu, mẹ có thể xem xét các món sau:

• Cháo bí đỏ
• Bánh yến mạch hoặc bánh bí đỏ
• Cháo yến mạch
• Sữa hạt dinh dưỡng
• Khoai lang nghiền sữa

Với những trẻ lớn hơn, mẹ xem thêm các món:

• Bún gà gạo lứt
• Bánh mì mứt sung
• Sữa chuối

Thực đơn bữa sáng đừng quên thêm 5 giọt men vi sinh đa chủng để hỗ trợ táo bón tốt nhất.

4.2 Thực đơn bữa trưa cho trẻ táo bón

Nếu còn uống sữa, bữa trưa sẽ chiếm 30-35% lượng thức ăn mỗi ngày của trẻ. Tùy vào sức ăn của trẻ, mẹ chế biến các món từ hầm, ninh tới xào nấu đơn giản như:

• Súp thịt cà rốt, khoai tây, củ cải
• Cháo tôm nấu rau dền
• Cháo thịt gà đậu xanh
• Cháo rau mồng tơi nấu ngao

Nếu con đã có thể ăn cơm, các món ăn kèm cho mẹ lựa chọn là:

• Canh xương hầm đu đủ
• Đậu bắp luộc hoặc xào thịt bò
• Đậu phụ nhồi thịt xốt cà chua
• Canh đậu thịt băm
• Gà viên rau củ

4.3 Thực đơn bữa tối cho trẻ táo bón

Bữa tối là bữa ăn cuối cùng trong ngày. Trước khi đi ngủ không nên ép trẻ ăn quá no gây khó tiêu, đầy chướng bụng. Tiếp tục với các món ăn kèm, chúng ra có một số món dễ tiêu cho bữa tối:

• Bột yến mạch
• Súp gà nấm
• Bánh rau củ
• Cháo ngô
• Cháo tôm bí đỏ

Khi trẻ có thể tự ăn, nên cho con dùng bữa cùng với gia đình. Đơn giản là trẻ sẽ ăn những gì bố mẹ ăn. Nếu thế, thói quen ăn nhiều rau, chất xơ cần được hình thành trong cả gia đình.

4.4 Thực đơn bữa phụ cho trẻ táo bón

Bữa phụ là những bữa ăn nhỏ trong ngày. Bữa phụ có thể là bữa xế, trước bữa trưa hoặc bữa đệm trước lúc trẻ đi ngủ. Các bữa phụ cần được chú ý hơn khi trẻ không còn bú mẹ. Các món ăn nhẹ cho bữa phụ có thể là:

• Các loại hoa quả và sinh tố.
• Sữa chua và sữa chua trộn hoa quả
• Bơ hoặc mãng cầu dầm
• Sữa hạt
• Các loại quả khô hoặc mứt hoa quả

Hy vọng bài viết đã giúp mẹ giải đáp thắc mắc “trẻ bị táo bón nên ăn gì” và đem đến cho mẹ những gợi ý hữu ích về chế độ ăn cho trẻ táo bón. Những chia sẻ về phương pháp chăm con sẽ được cập nhật liên tục tại BioAmicus. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, đừng ngần ngại liên hệ trực tiếp qua hotline 1900 636 985 để được giải đáp.